Σήμα κινδύνου για το μέλλον των δημόσιων υποδομών και τη βιωσιμότητα των τεχνικών εταιρειών εξέπεμψε ο πρόεδρος της ΠΕΔΜΕΔΕ (Πανελλήνια Ένωση Διπλωματούχων Μηχανικών Εργοληπτών Δημόσιων Έργων) κ. Κωνσταντίνος Γκολιόπουλος, σε ενημερωτική συνάντηση με εκπροσώπους του τύπου.
Ρεπορτάζ Ρεγγίνα Σαβούρδου
Περιγράφοντας την καθημερινότητα των Ελλήνων εργοληπτών ως έναν διαρκή «αγώνα», ο κ. Γκολιόπουλος παρέθεσε τα προβλήματα, τις παθογένειες και τις οικονομικές ασφυκτικές πιέσεις που απειλούν να «παγώσουν» μεγάλα και κρίσιμα έργα.
Το «αγκάθι» των ανατιμήσεων και το διεθνές πλαίσιο
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η νέα κρίση που πυροδοτεί η κατάσταση στο Ιράν, η οποία έρχεται να προστεθεί στις ήδη συσσωρευμένες πιέσεις από την εποχή της πανδημίας και του πολέμου στην Ουκρανία. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΠΕΔΜΕΔΕ, οι τιμές σε βασικά υλικά και εργασίες έχουν καταγράψει αυξήσεις που ξεπερνούν το 50%, αγγίζοντας σε συγκεκριμένες περιπτώσεις το 15% έως 30% επιπλέον επιβάρυνση επί του συνόλου, καθιστώντας τις αρχικές συμβάσεις ανεκτέλεστες.
Για τον λόγο αυτό, προγραμματίστηκε και η κοινή Συνέντευξη Τύπου με όλες τις εργοληπτικές οργανώσεις, καθώς το ζήτημα της κοστολόγησης των υλικών λόγω της κρίσης στην Μέση Ανατολή αποτελεί μείζον πρόβλημα. Το ζήτημα της αναθεώρησης των τιμών των δημοσίων έργων έθεσαν οι ΣΑΤΕ, ΠΕΣΕΔΕ, ΠΕΔΜΕΔΕ και ΣΤΕΑΤ. Παράλληλα, αιτήθηκαν εξάμηνη παράταση των προθεσμιών, καθώς και την πρόβλεψη αποζημίωσης για τις εταιρείες που θα επιλέξουν να συνεχίσουν την εκτέλεση των έργων χωρίς να κάνουν χρήση της παράτασης.
Δημοπρατήσεις με τιμολόγια… 22 ετών και συμπληρωματικές συμβάσεις
Όπως υπογράμμισε ο Πρόεδρος, οι μελέτες των σύγχρονων δημόσιων έργων, σε δήμους, περιφέρειες κ.λπ., εξακολουθούν να συντάσσονται και να κοστολογούνται με επίσημα κρατικά τιμολόγια που θεσπίστηκαν το 2004.
«Είναι αδύνατον να δημοπρατείται σήμερα ένα έργο με τιμές πριν από 22 χρόνια», υπογράμμισε ο κ. Γκολιόπουλος, επισημαίνοντας πως «η στρέβλωση αυτή αναγκάζει τις εταιρείες είτε να οδηγούνται σε συμπληρωματικές συμβάσεις για να καλύψουν τις πραγματικές δαπάνες, είτε τελικά να εγκαταλείπουν τα έργα».
Παράλληλα, αν και έχει θεσμοθετηθεί η λειτουργία Παρατηρητηρίου Τιμών, αυτό παραμένει ανενεργό, με αποτέλεσμα να μην εκδίδονται οι απαραίτητοι συντελεστές αναθεώρησης. Ως σύγχρονη λύση, προτάθηκε η δημιουργία μιας ψηφιακής πλατφόρμας που, με τη χρήση της AI, θα επικαιροποιεί τις τιμές των υλικών σε εβδομαδιαία βάση.
Ο πρόεδρος της ΠΕΔΜΕΔΕ κατήγγειλε ότι οι εργοληπτικές εταιρείες έχουν μετατραπεί σε άτυπους χρηματοδότες του κράτους. Αν και ο νόμος ορίζει ότι οι πληρωμές των λογαριασμών πρέπει να γίνονται εντός δύο μηνών, στην πράξη παρατηρούνται τεράστιες καθυστερήσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι συνάδελφοί του μηχανικοί που έσπευσαν να βοηθήσουν στη Θεσσαλία αμέσως μετά την καταστροφική κακοκαιρία Daniel και παραμένουν απλήρωτοι τρία χρόνια μετά. Επιπλέον ανέφερε πως οι υπηρεσίες συχνά αρνούνται να εγκρίνουν τις νόμιμες αναθεωρήσεις τιμών, οι οποίες είναι εκτός αρχικού προϋπολογισμού και ΦΠΑ, αναγκάζοντας τους εργολάβους να προσφεύγουν στα δικαστήρια για να δικαιωθούν.
Διπλή γραφειοκρατία και υποστελέχωση
Ο κλάδος, σύμφωνα με τον κ. Γκολιόπουλο, βρίσκεται αντιμέτωπος και με την ταυτόχρονη εφαρμογή δύο διαφορετικών συστημάτων ελέγχου από τον ΕΦΚΑ. Ενώ εφαρμόζεται το σύγχρονο σύστημα «Εργάνη» όπου κάθε εργαζόμενος δηλώνεται καθημερινά, διατηρείται παράλληλα και το παρωχημένο σύστημα του «τεκμαρτού προσδιορισμού εργατικής δαπάνης», από τις δεκαετίες του ’40 και ’50.
Το πρόβλημα διογκώνεται από την υποστελέχωση και την έλλειψη γνώσης των δημόσιων υπηρεσιών ανά την Ελλάδα. Όπως σημειώθηκε, ακόμη κι όταν υπάρχει πολιτική βούληση ή υπουργικές αποφάσεις, οι διαδικασίες «κολλάνε» στους υπηρεσιακούς υπαλλήλους που φοβούνται να υπογράψουν.
Προειδοποίηση για διακοπή εργασιών
Ο κ. Γκολιόπουλος προειδοποίησε ότι, αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα, ο κίνδυνος μαζικής παύσης εργασιών είναι ορατός. «Αν σταματήσουν 50 έργα, ο αριθμός είναι χαμηλός. Μιλάμε για πολύ περισσότερα έργα, από τα οποία ορισμένα συνδέονται με το Ταμείο Ανάκαμψης», τόνισε, συμπληρώνοντας ότι το Υπουργείο ήδη προσπαθεί να κάνει τροπολογίες και ανακατανομές κονδυλίων για να μην χαθούν οι ευρωπαϊκοί πόροι.
Καταλήγοντας, ο πρόεδρος της ΠΕΔΜΕΔΕ υπογράμμισε ότι ο κλάδος διαθέτει τεχνογνωσία, συμμετέχει ενεργά στα ευρωπαϊκά όργανα, εκπροσωπώντας μάλιστα πρόσφατα το σύνολο των Ευρωπαίων εργολάβων μέσω Έλληνα μηχανικού, και καταθέτει συνεχώς ρεαλιστικές προτάσεις.
www.ertnews.gr
