Ένας 16χρονος στην Ινδία υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση ενός δοντιού που είχε αναπτυχθεί στον αριστερό οφθαλμικό κόγχο, ανάμεσα στο βλέφαρο και το φρύδι. Ο έφηβος είχε παρατηρήσει ένα ανώδυνο πρήξιμο στην περιοχή περίπου έναν μήνα νωρίτερα, ωστόσο αναζήτησε ιατρική βοήθεια όταν δύο σκληρές, υπόλευκες προεξοχές άρχισαν να διακρίνονται κάτω από το δέρμα. Η αξονική τομογραφία αποκάλυψε ένα πλήρως σχηματισμένο δόντι, συγκεκριμένα έναν κυνόδοντα- ένα εξαιρετικά ασυνήθιστο περιστατικό έκτοπου δοντιού.
Τα έκτοπα δόντια είναι δόντια που αναπτύσσονται ή ανατέλλουν σε μη φυσιολογική θέση. Αντί να ακολουθήσουν τη συνηθισμένη πορεία προς τη στοματική κοιλότητα, καταλήγουν σε κάποιο άλλο σημείο του σώματος. Μπορεί να πρόκειται για κανονικά νεογιλά ή μόνιμα δόντια, αλλά και για επιπλέον δόντια, τα οποία είναι γνωστά ως υπεράριθμα δόντια.
Τα έκτοπα δόντια εντοπίζονται συχνότερα στο ιγμόρειο άντρο, την κοιλότητα που βρίσκεται πίσω από το ζυγωματικό οστό. Ωστόσο, έχουν επίσης εντοπιστεί στη ρινική κοιλότητα, στον ουρανίσκο, στο πηγούνι, στην κροταφογναθική άρθρωση και στον οφθαλμικό κόγχο. Ανασκόπηση 61 δημοσιευμένων περιστατικών έδειξε ότι μπορεί να παραμείνουν απαρατήρητα για χρόνια ή να προκαλέσουν πόνο, οίδημα, πονοκεφάλους και δυσκολία στο άνοιγμα του στόματος. Ένα δόντι που αναπτύσσεται μέσα στη μύτη μπορεί να προκαλέσει ρινική απόφραξη, εκκρίσεις και ρινορραγίες.
Πώς, όμως, μπορεί ένα δόντι να βρεθεί σε ένα τόσο ασυνήθιστο σημείο, όπως ο οφθαλμικός κόγχος; Το πρόσωπο αναπτύσσεται κατά την ενδομήτρια ζωή από διάφορες ομάδες κυττάρων και ιστών, οι οποίες μετακινούνται και ενώνονται μεταξύ τους. Η ανάπτυξη των δοντιών εξαρτάται από την αλληλεπίδραση ορισμένων από αυτούς τους ιστούς. Εάν η διαδικασία αυτή διαταραχθεί, ένα δόντι μπορεί να αναπτυχθεί σε μη φυσιολογική θέση, ακόμη και μακριά από τη στοματική κοιλότητα.
Οι αναπτυξιακές διαταραχές δεν αποτελούν τη μοναδική πιθανή εξήγηση. Ανασκόπηση σχετικά με τα έκτοπα δόντια στην άνω γνάθο, αναφέρει επίσης τους τραυματισμούς, τις οδοντιατρικές επεμβάσεις και την παρουσία μορφωμάτων, όπως οι κύστεις και οι όγκοι, μεταξύ των πιθανών αιτιών.
Η ύπαρξη πολλών επιπλέον δοντιών μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αποτελεί ένδειξη κληρονομικής πάθησης. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η κρανιοκλειδική δυσπλασία, μια σπάνια γενετική διαταραχή που επηρεάζει την ανάπτυξη των οστών και των δοντιών. Και άλλες, ακόμη σπανιότερες γενετικές παθήσεις έχουν συσχετιστεί με την εμφάνιση υπεράριθμων δοντιών.
Ο έφηβος από την Ινδία δεν είχε, ωστόσο, ιστορικό τραυματισμού, ενώ μέχρι στιγμής οι γιατροί δεν έχουν καταφέρει να εξηγήσουν τι προκάλεσε την ανάπτυξη του δοντιού στον οφθαλμικό του κόγχο.
Doctors in India have reported what they say is the first known case of an ectopic tooth growing in the upper eye socket.
The teenager developed painless swelling above his left eye before two sharp, white points appeared between his eyelid and eyebrow. A CT scan revealed they were part of a mature canine tooth.
Doctors initially suspected a rare tumor but surgically removed the tooth. Its cause remains unclear.
— NewsForce (@Newsforce) October 3, 2026
Πώς εντοπίζονται και αντιμετωπίζονται τα έκτοπα δόντια;
Η ανάγκη αφαίρεσης ενός έκτοπου δοντιού εξαρτάται από τη θέση του και από το αν προκαλεί επιπλοκές ή άλλα προβλήματα. Ένα μεμονωμένο δόντι που δεν προκαλεί συμπτώματα μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να παρακολουθείται χωρίς άμεση παρέμβαση. Ενδέχεται, ωστόσο, να χρειαστεί αφαίρεση εάν προκαλεί λοίμωξη, εμποδίζει τη διέλευση του αέρα ή άλλων ουσιών, προκαλεί βλάβες σε γειτονικές δομές ή σχετίζεται με κύστη.
Οι γιατροί χρησιμοποιούν απεικονιστικές εξετάσεις για να εντοπίσουν με ακρίβεια το δόντι και να εξετάσουν το περιβάλλον γύρω του. Η αξονική τομογραφία μπορεί να δείξει εάν βρίσκεται κοντά στα μάτια, στα νεύρα ή στα αιμοφόρα αγγεία, βοηθώντας τους ειδικούς να αποφασίσουν εάν απαιτείται χειρουργική επέμβαση.
Η αντιμετώπιση μπορεί να κυμαίνεται από μια απλή εξαγωγή έως μια σύνθετη χειρουργική επέμβαση. Όταν τα δόντια εντοπίζονται στη μύτη ή στα παραρρίνια ιγμόρεια, οι χειρουργοί συχνά χρησιμοποιούν ενδοσκόπιο για να τα αφαιρέσουν μέσω των ρουθουνιών, χωρίς να χρειαστεί μεγαλύτερη τομή.
Μια ανασκόπηση εντόπισε 27 δημοσιευμένα περιστατικά στα οποία έκτοπα δόντια στη μύτη ή στα παραρρίνια ιγμόρεια αφαιρέθηκαν με αυτή τη μέθοδο. Πριν από την επέμβαση, τα συχνότερα συμπτώματα ήταν η ρινική απόφραξη, οι εκκρίσεις, ο πόνος στο πρόσωπο και οι ρινορραγίες. Η ανασκόπηση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ενδοσκοπική αφαίρεση ήταν αποτελεσματική στα περιστατικά που εξετάστηκαν. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία προέρχονται από έναν περιορισμένο αριθμό δημοσιευμένων περιστατικών και όχι από μεγάλες κλινικές μελέτες.
Η αφαίρεση ενός έκτοπου δοντιού δεν συνεπάγεται ότι θα φυτρώσει στη θέση του ένα νέο δόντι. Ωστόσο, όσοι έχουν ένα επιπλέον δόντι ενδέχεται να έχουν και άλλα, γι’ αυτό οι γιατροί μπορεί να πραγματοποιήσουν απεικονιστικές εξετάσεις για να ελέγξουν εάν υπάρχουν επιπλέον δόντια. Σε ελάχιστες δημοσιευμένες περιπτώσεις έχει καταγραφεί η εμφάνιση ενός δεύτερου υπεράριθμου δοντιού στην ίδια περιοχή, μετά την αφαίρεση του πρώτου. Το φαινόμενο αυτό, ωστόσο, φαίνεται να είναι εξαιρετικά σπάνιο. Στην περίπτωση του εφήβου από την Ινδία, η απεικονιστική εξέταση δεν έδειξε την παρουσία άλλων έκτοπων δοντιών. Το δόντι του είχε απλώς αναπτυχθεί σε μια εξαιρετικά ασυνήθιστη θέση.
Πηγή: The Conversation
www.ertnews.gr
