Προθεσμία μέχρι τις 15 Ιουνίου έχουν οι πολίτες για να καθαρίσουν τα οικόπεδά τους από τα αγριόχορτα. Η υποχρέωση δεν αφορά μόνο τα εντός σχεδίου οικόπεδα αλλά και περιοχές εκτός σχεδίου, εφόσον στο οικόπεδο υπάρχει κτίσμα. Ειδάλλως προβλέπεται πρόστιμο από 200 έως 2.000 ευρώ. Πάντως, η πολιτεία φαίνεται ότι σιωπηρά εγκαταλείπει τις πολύ αυστηρές προδιαγραφές καθαρισμού που είχαν εκδοθεί προ τριετίας, θεσπίζοντας νέες πολύ πιο απλές οδηγίες. Η νέα διαδικασία προβλέφθηκε σε πρόσφατο νομοσχέδιο του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, που αφορούσε την αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης έναντι δασικών πυρκαγιών και άλλων καταστροφών. Είναι η τρίτη φορά από το 2020 που τροποποιείται η σχετική διαδικασία. Πιο συγκεκριμένα:
• Νέα προθεσμία για τους καθαρισμούς είναι η 15η Ιουνίου (το 2024 ήταν η 31η Μαΐου, το 2025 η 30ή Απριλίου).
• Αφορά οικόπεδα εντός σχεδίου ή ορίων οικισμού (ακόμα κι αν δεν έχουν εγκεκριμένο ρυμοτομικό), ακάλυπτους χώρους εντός σχεδίου. Επίσης, οικόπεδα σε απόσταση 100 μέτρων από τα όρια του οικισμού ή της πόλης (εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία), καθώς και οικόπεδα σε εκτός σχεδίου περιοχές που έχουν κάποιο κτίσμα (όχι χωράφια ή δασικές/χορτολιβαδικές εκτάσεις).
• Η υποχρέωση δεν εξαντλείται σε έναν καθαρισμό πριν από τις 15 Ιουνίου, αλλά ο χώρος πρέπει να διατηρείται καθαρός μέχρι το τέλος της αντιπυρικής περιόδου στις 31 Οκτωβρίου.
• Αφού πραγματοποιηθεί, ο καθαρισμός πρέπει να δηλωθεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα με το εύληπτο όνομα «Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών» (https://akatharista.apps.gov.gr). Δίνεται ωστόσο η δυνατότητα να δηλωθεί και μέσω ΚΕΠ ή στην πλησιέστερη στην ιδιοκτησία Πυροσβεστική Υπηρεσία (πληροφορίες για την πλατφόρμα στο τηλ. 213-20.47.888).
• Υποχρέωση καθαρισμού δεν έχει μόνο ο ιδιοκτήτης αλλά ο νομέας, ή ο επικαρπωτής ή ο μισθωτής του ακινήτου. Αυτό που δεν διευκρινίζεται είναι ποιος θα φέρει την ευθύνη έναντι του νόμου (πιθανώς θα εξειδικευθεί).
• Οι παραβάτες τιμωρούνται με πρόστιμο 100 ευρώ αν δεν δηλώσουν τον καθαρισμό στην πλατφόρμα. Αν ούτε έχουν καθαρίσει το οικόπεδο, ούτε το έχουν δηλώσει, το πρόστιμο γίνεται 500 ευρώ μόνο για τη μη δήλωση.
• Η ψευδής δήλωση… είναι κακή ιδέα, καθώς είναι ποινικό αδίκημα που τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών και πρόστιμο 5.000 ευρώ.
• Αν κάποιος δεν καθαρίσει το οικόπεδο, τότε του επιβάλλεται πρόστιμο από τον δήμο ή την πυροσβεστική υπηρεσία, ύψους 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο με ελάχιστο όριο τα 200 ευρώ και ανώτατο τα 2.000 ευρώ.
• Παράλληλα γίνεται αυτεπάγγελτος καθαρισμός του οικοπέδου από τον δήμο. Στη συνέχεια ο δήμος χρεώνει τόσο τον καθαρισμό του οικοπέδου, όσο και την απομάκρυνση των υλικών. Αν το οικόπεδο είναι περιφραγμένο ή περιτοιχισμένο, τότε ο δήμος ζητεί από την πυροσβεστική υπηρεσία να κάνει πρώτα αυτοψία.
• Στην ηλεκτρονική πλατφόρμα όπου δηλώνονται οι καθαρισμοί, μπορούν να υποβληθούν και καταγγελίες (η είσοδος στην πλατφόρμα γίνεται μέσω κωδικών taxis). Τις καταγγελίες ελέγχει το Πυροσβεστικό Σώμα.
Οσον αφορά τον τρόπο καθαρισμού του οικοπέδου, η πολιτεία απομακρύνεται σιωπηρά από τις προδιαγραφές που είχε θεσπίσει το υπουργείο Περιβάλλοντος το 2023 μέσω του κανονισμού πυροπροστασίας (για κτίρια σε ακτίνα 300 μέτρων από δασικές εκτάσεις). Με υπουργική απόφαση, που θα εκδοθεί μέσα στις επόμενες ημέρες, το υπουργείο Πολιτικής Προστασίας καθορίζει τις εργασίες καθαρισμού, επιλέγοντας μια πιο απλή προσέγγιση. Σύμφωνα με το υπουργείο, οι εργασίες θα είναι οι προφανείς, δηλαδή η κοπή και απομάκρυνση ξηρής βλάστησης, το κλάδεμα δέντρων και θάμνων και η απομάκρυνση εύφλεκτων υλικών. Επίσης, θα θεσπιστεί μια διαδικασία συμμόρφωσης: αν δηλαδή επιβληθεί σε κάποιον πρόστιμο, με ποιον τρόπο αυτός –αν αποδεδειγμένα ανταποκριθεί άμεσα– θα μπορεί να αποφύγει μέρος της χρηματικής ποινής.
Καθαρισμούς πάντως πραγματοποιεί και το υπουργείο Περιβάλλοντος, μέσω του προγράμματος Antinero σε δάση και δασικές εκτάσεις. Σύμφωνα με στοιχεία του ΥΠΕΝ, σήμερα βρίσκονται σε εξέλιξη 17 συμβάσεις σε διάφορες περιοχές, από το Σουφλί και το Διδυμότειχο έως την Πελοπόννησο και την Κρήτη. Στην Αττική βρίσκονται σε εξέλιξη δύο συμβάσεις, η μία για τις περιοχές αρμοδιότητας των δασαρχείων Καπανδριτίου, Πάρνηθας και Πόρου και η άλλη των δασαρχείων Αιγάλεω, Μεγάρων και Πειραιά.
