«Το τελευταίο διάστημα οι συνθήκες είναι αντίξοες και οι επόμενες εξελίξεις αχαρτογράφητες» τόνισε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης από το συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας στην Καλαμάτα, απευθυνόμενος στους δημάρχους της Ελλάδας που ήταν παρόντες, υπογραμμίζοντας πως: «στόχος μας δεν είναι το ιδανικό, αλλά να πετύχουμε το δυνατό» ενώ συμπλήρωσε πως: «δεν θα σας κοροϊδέψω με ψεύτικες υποσχέσεις και ακοστολόγητα συνθήματα» και ανακοίνωσε 6+2 πρωτοβουλίες ρεαλισμού. Στο συνέδριο έλαβαν μέρος και μέλη της διοίκησης της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Νοτίου Αιγαίου με εκπροσώπηση από τις Κυκλάδες.
Ειδικότερα, ο κ. Μητσοτάκης ανακοίνωσε τη διάθεση 240 εκατ. ευρώ εντός Νοεμβρίου για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών των δήμων προς τους παρόχους ενέργειας, 300 εκατ. ευρώ για έργα ανακύκλωσης και 200 εκατ. ευρώ ετησίως για την επόμενη τετραετία για την αστική οδοποιία, μέσω ειδικού τέλους που θα εφαρμοστεί όταν ομαλοποιηθεί η αγορά καυσίμων.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός, ανακοίνωσε τον διπλασιασμό της ετήσιας κρατικής επιχορήγησης για τη συντήρηση σχολικών κτιρίων, την αύξηση του τέλους παρεπιδημούντων από 0,75% σε 1%, για όσους δήμους το επιλέξουν, και πρόσθετη χρηματοδότηση 50 εκατ. ευρώ για την προμήθεια μπαταριών αποθήκευσης ενέργειας από τοπικές ανανεώσιμες πηγές.
Αναλυτικά:
- Πιστώνονται αμέσως στους δήμους 300 εκατ. ευρώ από τον ΕΟΑΝ (Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης), ώστε να τα διαθέσουν οι ίδιοι σε έργα ανακύκλωσης στις περιοχές τους.
- Ακόμη 240 εκατ. ευρώ διατίθενται μέσα στον Νοέμβριο για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων δημοτικών οφειλών προς παρόχους ενέργειας.
- Αυξάνεται το Τέλος Παρεπιδημούντων από 0,75% στο 1% ως πόρος της Αυτοδιοίκησης.
- Διπλασιάζεται η ετήσια κρατική επιχορήγηση για συντήρηση των σχολικών κτιρίων.
- Η εσωτερική οδοποιία θα ενισχύεται με ακόμη 200 εκατομμύρια τον χρόνο από ένα Ειδικό Τέλος μόλις ομαλοποιηθεί η αγορά καυσίμων.
- 50 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν επιπλέον ως ενίσχυση για την προμήθεια μπαταριών, προκειμένου να αξιοποιηθούν για αυτοκατανάλωση από τοπικές ΑΠΕ.
Σε ό,τι αφορά, τέλος, το κομβικό πρόβλημα της ενέργειας, προχωρούμε σε δύο ακόμη κινήσεις:
- Σε συνεργασία με τη ΔΕΗ θα υπάρξει και πρόσθετη ρύθμιση των χρεών που απομένουν έως το ύψος των 60 εκατομμυρίων.
- Ενώ αναλαμβάνουμε τη δέσμευση να καταρτιστεί Ειδικό Τιμολόγιο Ρεύματος για τους δήμους. Κάτι, ωστόσο, το οποίο θα δρομολογηθεί με την πρώτη αποκλιμάκωση της σημερινής αναταραχής.
Οι πόροι των δήμων αυξήθηκαν κατά 67%
Αναφερόμενος στη χρηματοδότηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η ετήσια χρηματοδότηση των δήμων αυξήθηκε από ποσό μικρότερο των 1,8 δισ. ευρώ το 2019 στα 3 δισ. ευρώ το 2026, καταγράφοντας αύξηση 67%. Σημείωσε ακόμη ότι με τη συνδρομή της κυβέρνησης πραγματοποιήθηκαν περίπου 20.000 νέες προσλήψεις, ενώ έγιναν δεκτά ουσιαστικά όλα τα αιτήματα που αφορούσαν τις ανταποδοτικές υπηρεσίες.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης, επισημαίνοντας ότι ενοποιήθηκαν και αποσαφηνίστηκαν εκατοντάδες διάσπαρτες αρμοδιότητες. Ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε επίσης ότι η κυβέρνηση χρηματοδότησε έργα σχολικών υποδομών, ύδρευσης, άρδευσης, αγροτικής και αστικής οδοποιίας, πολιτικής προστασίας, υγείας, πολιτισμού και ψηφιακού μετασχηματισμού.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα παρουσίασε τη νέα μονάδα επεξεργασίας λυματολάσπης στην Καλαμάτα, την οποία επισκέφθηκε πριν από την ομιλία του. Όπως σημείωσε, μέχρι το 2023 λειτουργούσαν στη χώρα τέσσερις μονάδες επεξεργασίας λυματολάσπης, ενώ έκτοτε κατασκευάστηκαν άλλες 18 με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Δημοσιονομικοί περιορισμοί και ενεργειακή κρίση
Ο πρωθυπουργός επισήμανε ότι η διεθνής ενεργειακή κρίση, λόγω της έντασης και των πολεμικών επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή, προκαλεί αύξηση του πληθωρισμού, του κόστους ζωής και των ενεργειακών δαπανών, με επιπτώσεις και στους δήμους. Τόνισε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να στηρίζει τα εισοδήματα και να μειώνει φόρους, ενώ άλλες ευρωπαϊκές χώρες προχωρούν σε μέτρα λιτότητας.
Απέδωσε αυτή τη δυνατότητα στη δημοσιονομική ισορροπία, στα διατηρήσιμα πλεονάσματα και στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση μπορεί να απορροφά μέρος των ανατιμήσεων στα καύσιμα, ενώ υπογράμμισε ότι οι διαθέσιμοι πόροι είναι περιορισμένοι και ότι δεν μπορούν να ικανοποιηθούν άμεσα όλα τα αιτήματα της αυτοδιοίκησης.
Αναφερόμενος στα αποθεματικά του Πράσινου Ταμείου, επισήμανε ότι δεν μπορούν να αξιοποιούνται κατά το δοκούν, καθώς υπόκεινται στους περιορισμούς δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού. Προσέθεσε ότι το Πράσινο Ταμείο χρηματοδοτεί έργα αναπλάσεων, αποκαταστάσεων, αντιπυρικής προστασίας και αντιπλημμυρικών παρεμβάσεων στους δήμους.
Συστάσεις στους δημάρχους για τη διαχείριση των πόρων
Ο πρωθυπουργός κάλεσε τους δημάρχους να εξετάσουν κατά πόσο η διαχείριση των διαθέσιμων πόρων γίνεται με τον πιο συνετό τρόπο. Αναφέρθηκε ειδικότερα στις απευθείας αναθέσεις και στις προσλήψεις έκτακτου προσωπικού, επισημαίνοντας την ανάγκη αυτοκριτικής και διορθωτικών κινήσεων. Τόνισε ότι το συνέδριο της ΚΕΔΕ δεν πρέπει να περιοριστεί στην καταγραφή αιτημάτων, αλλά να εξετάσει συνολικά τον τρόπο λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τη συνεργασία της με την κεντρική διοίκηση.
Επισήμανε ακόμη ότι οι πολίτες δεν διαχωρίζουν τις δημοτικές από τις κυβερνητικές ευθύνες, αλλά αντιμετωπίζουν την Πολιτεία ως ενιαίο σύνολο.
Ευρωπαϊκοί πόροι 2028-2034 και στόχος περιφερειακής σύγκλισης
Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε στη διαπραγμάτευση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα αναμένεται να εξασφαλίσει δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ νέων ευρωπαϊκών πόρων. Τόνισε ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει να προετοιμαστεί για την αξιοποίησή τους, καθώς η νέα ευρωπαϊκή χρηματοδοτική αρχιτεκτονική θα συνδέει τις εκταμιεύσεις με συγκεκριμένα ορόσημα, μεταρρυθμίσεις και στόχους, κατά το πρότυπο του Ταμείου Ανάκαμψης.
Υπενθύμισε ότι το δεύτερο εξάμηνο του 2027 η Ελλάδα θα ασκήσει την προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα συμμετάσχει στη διαμόρφωση του κανονιστικού πλαισίου για τη διάθεση των ευρωπαϊκών πόρων. Ο πρωθυπουργός επανέλαβε τον στόχο η ελληνική οικονομία να αναπτύσσεται την επόμενη τετραετία με ρυθμούς τουλάχιστον διπλάσιους του μέσου όρου της Ευρωζώνης και επισήμανε ότι η ανάπτυξη πρέπει να συνοδεύεται από περιφερειακή σύγκλιση, ώστε οι δήμοι και οι περιφέρειες που υστερούν να προσεγγίσουν τον εθνικό μέσο όρο.
Κριτική στην αντιπολίτευση για τους δανειολήπτες
Ο πρωθυπουργός στην ομιλία του άσκησε κριτική στην αντιπολίτευση για τη στάση της απέναντι στις ρυθμίσεις προστασίας των δανειοληπτών που ψηφίστηκαν στη Βουλή. Ανέφερε ότι η αντιπολίτευση αρνήθηκε να ψηφίσει διατάξεις οι οποίες προβλέπουν επιτόκιο 3% για ευάλωτους δανειολήπτες του εξωδικαστικού μηχανισμού και πρόστιμα έως 5 εκατ. ευρώ στις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων που παραβιάζουν τα προβλεπόμενα όρια.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση θα εξετάσει τις προτάσεις της ΚΕΔΕ και θα προχωρήσει στην υλοποίηση των μέτρων που ανακοίνωσε. Επανέλαβε ότι η συνεργασία της κυβέρνησης με τους 332 δήμους της χώρας θα συνεχιστεί ανεξαρτήτως κομματικής προέλευσης των δημάρχων και τόνισε ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση αποτελεί βασικό εταίρο στην προσπάθεια για την ανάπτυξη της χώρας.
