Παιχνίδια με τράπουλα για κάθε παρέα, από το καράβι μέχρι τη βεράντα

Υπάρχει ένας λόγος που η τράπουλα δεν λείπει σχεδόν από κανένα νησιώτικο σπίτι. Δεν χρειάζεται ρεύμα, δεν χρειάζεται σύνδεση, χωράει στην τσέπη και μετατρέπει μια αργή απογευματινή ώρα σε κάτι που θυμάσαι. Στις Κυκλάδες, όπου το καλοκαίρι φέρνει μεγάλες αναμονές στα λιμάνια και ατελείωτα βράδια στη βεράντα, τα παιχνίδια με τράπουλα παραμένουν από τους πιο απλούς και σίγουρους τρόπους συντροφιάς.

Για δύο παίκτες, η ξερή κρατάει εδώ και δεκαετίες τα πρωτεία. Οι κανόνες μαθαίνονται σε πέντε λεπτά, οι παρτίδες είναι γρήγορες και το σκορ ανεβαίνει με ρυθμό που κρατά το ενδιαφέρον ζωντανό μέχρι το τέλος. Όσοι θέλουν κάτι με περισσότερη στρατηγική στρέφονται συνήθως στην μπιρίμπα, που θέλει μνήμη, υπομονή και λίγη ψυχραιμία στις κρίσιμες στιγμές. Ανάμεσα στα δύο βρίσκεται η κολιτσίνα, ιδανική όταν στο τραπέζι κάθονται και παιδιά, γιατί συνδυάζει απλούς κανόνες με μικρές στιγμές θριάμβου κάθε φορά που μαζεύεις τα χαρτιά του αντιπάλου.

Στις μεγαλύτερες παρέες, η τριανταμία έχει τον δικό της χαρακτήρα. Είναι το παιχνίδι της γρήγορης απόφασης, εκεί όπου κάθε τράβηγμα μπορεί να σε αφήσει μέσα ή έξω, και γι’ αυτό ταιριάζει τόσο καλά σε βραδιές που η κουβέντα και το παιχνίδι γίνονται ένα. Δεν χρειάζονται μάρκες ούτε σημειωματάρια. Μια τράπουλα και μια παρέα με διάθεση αρκούν.

Υπάρχει βέβαια και η σχολή του καφενείου, που δεν αλλάζει την πρέφα με τίποτα. Όποιος έχει καθίσει δίπλα σε τραπέζι με τρεις παλιούς παίκτες καταλαβαίνει γρήγορα ότι εδώ το παιχνίδι είναι σχεδόν τελετουργία, με τους δικούς του άγραφους κανόνες για το ποιος μιλάει, πότε και πόσο. Η πρέφα θέλει χρόνια για να παιχτεί σωστά, και ίσως γι’ αυτό παραμένει το σημείο συνάντησης των πιο έμπειρων. Για όσους ξεκινούν τώρα, πάντως, καλύτερο σχολείο από μια ήττα σε νησιώτικο καφενείο δεν υπάρχει.

Όσοι πάλι έχουν δοκιμάσει να στήσουν παρτίδα στην παραλία ή στο κατάστρωμα ξέρουν και το βασικό πρόβλημα του νησιού. Ο αέρας δεν σέβεται ούτε φύλλα ούτε σκορ, και μια καλή ριπή μελτεμιού μπορεί να στείλει τον άσο σου στη θάλασσα πριν προλάβεις να τον παίξεις. Οι λύσεις είναι δοκιμασμένες. Βαρύ τασάκι πάνω στη στοίβα, γόνατο στα φύλλα που περιμένουν, ή απλώς μετακόμιση σε πιο απάνεμη γωνιά.

Η τράπουλα όμως έχει και τη μοναχική της πλευρά, κι εκεί ίσως κρύβεται η πιο διαχρονική της γοητεία. Όποιος έχει ταξιδέψει μόνος με το καράβι για Σύρο, Τήνο ή Νάξο ξέρει πόσο αργά περνά η ώρα όταν το πλοίο πηγαίνει κόντρα στον καιρό. Μια παρτίδα με τον εαυτό σου βάζει το μυαλό σε ήσυχο ρυθμό. Όσοι δεν κουβαλούν τράπουλα μπορούν να δοκιμάσουν μια κλασικη πασιεντζα solitaire απευθείας στον browser του κινητού, δωρεάν και χωρίς εγγραφή, με τους ίδιους κανόνες που ξέρουμε από τα παλιά οικογενειακά απογεύματα.

Η πασιέντζα, άλλωστε, έχει μια ιδιαίτερη θέση στην ιστορία των παιχνιδιών. Πέρασε από τα σαλόνια του δέκατου ένατου αιώνα στα γραφεία της δεκαετίας του ενενήντα και από εκεί στα κινητά μας, χωρίς να αλλάξει σχεδόν τίποτα στον πυρήνα της. Ταξινομείς, σκέφτεσαι δύο κινήσεις μπροστά, διορθώνεις. Είναι ένα παιχνίδι που δεν βιάζεται, και ακριβώς γι’ αυτό λειτουργεί τόσο καλά ως διάλειμμα από όσα τρέχουν ασταμάτητα στις οθόνες.

Αν φέτος το καλοκαίρι βρεθείς με μια παρέα που δεν ξέρει από πού να ξεκινήσει, η συμβουλή είναι απλή. Ξεκίνα από την ξερή για να ζεσταθείς, πέρνα στην κολιτσίνα όταν μαζευτούν τα παιδιά και άφησε την μπιρίμπα για τις ώρες που η βεράντα ησυχάζει. Και κράτα κι ένα παιχνίδι για τον εαυτό σου, για τις ώρες του καραβιού. Η τράπουλα, σε όποια μορφή κι αν την προτιμάς, παραμένει από τα λίγα πράγματα που κάνουν την αναμονή να μοιάζει με απόλαυση.