Με πακέτο στήριξης 55-57 εκατ. ευρώ επιχειρεί να απορροφήσει μέρος των πιέσεων στην ακτοπλοΐα η κυβέρνηση, σε μια περίοδο που η άνοδος του κόστους καυσίμων λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή δοκιμάζει τις αντοχές του κλάδου και διαμορφώνει αβεβαιότητα για την εξέλιξη της θερινής περιόδου.
Η παρέμβαση που ανακοίνωσε ο υπουργός Ναυτιλίας Βασίλης Κικίλιας αφορά την κάλυψη από το Δημόσιο του κόστους των υποχρεωτικών εκπτώσεων που εφαρμόζουν οι ακτοπλοϊκές εταιρείες, με στόχο να συγκρατηθούν οι τιμές των εισιτηρίων και να μην περάσει η αύξηση του λειτουργικού κόστους στους επιβάτες.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, το κόστος του μέτρου υπολογίζεται στα 55-57 εκατ. ευρώ, ενώ η παρέμβαση έρχεται σε μια συγκυρία κατά την οποία οι ακτοπλοϊκές εταιρείες αντιμετωπίζουν ήδη σημαντική επιβάρυνση από την άνοδο των καυσίμων. Παράγοντες του κλάδου υπολογίζουν ότι το κόστος καυσίμου, από περίπου 550 ευρώ ανά τόνο, έχει φτάσει τα 1.200 ευρώ, με την πρόσθετη επιβάρυνση για το δίμηνο Μαρτίου-Απριλίου να ανέρχεται στα 36 εκατ. ευρώ και άλλων 18 εκατ. ευρώ να εκτιμάται για τον Μάιο.
Πηγές της αγοράς σημειώνουν ότι, υπό τα σημερινά δεδομένα, το πακέτο στήριξης συμβάλλει στη συγκράτηση των τιμών, χωρίς όμως να αίρει τις πιέσεις που δέχονται οι εταιρείες.
Οι πρώτες κινήσεις στις γραμμές
Ήδη στην αγορά έχουν καταγραφεί οι πρώτες προσαρμογές.
Στη γραμμή Ραφήνα–Τήνος, οι Fast Ferries και Golden Star Ferries περιόρισαν προσωρινά τις καθημερινές αναχωρήσεις τους από τέσσερις σε δύο έως τα μέσα Μαΐου, ενώ έχουν προηγηθεί περικοπές και σε γραμμές Πειραιάς–Πάρος–Νάξος και δυτικών Κυκλάδων.
Ακτοπλοϊκοί κύκλοι αποδίδουν τις κινήσεις αυτές τόσο στην πίεση από το ενεργειακό κόστος όσο και στην προσαρμογή του ανταγωνισμού στις γραμμές όπου αυξάνεται η παρουσία ταχυπλόων.
Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχει εικόνα γενικευμένης αναδιάρθρωσης του δικτύου για το καλοκαίρι, ωστόσο αναγνωρίζουν ότι η πορεία των καυσίμων θα επηρεάσει αποφάσεις για πρόσθετα ή έκτακτα δρομολόγια στην αιχμή της σεζόν.
Στο τραπέζι και πρόσθετα μέτρα
Σύμφωνα με πληροφορίες, σε επαφές μεταξύ του υπουργείου Ναυτιλίας και του κλάδου εξετάζονται και πρόσθετες παρεμβάσεις, με μία από τις προτάσεις που έχουν τεθεί να αφορά επιδότηση καυσίμων στην πηγή, μέσω των διυλιστηρίων, εφόσον παραταθεί η ενεργειακή πίεση.
Παράλληλα, σε επίπεδο υπουργείου βρίσκεται σε εξέλιξη συζήτηση για την επανεξέταση θεμάτων που αφορούν το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της ακτοπλοΐας και ειδικότερα τη βιωσιμότητα των συμβατικών πλοίων που εξυπηρετούν τις γραμμές όλο τον χρόνο.
Στελέχη της αγοράς επισημαίνουν ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο τη θερινή περίοδο, αλλά και τη δυνατότητα διατήρησης της 12μηνης σύνδεσης, ειδικά για μικρότερα νησιά.
Τι ισχύει για τα εισιτήρια
Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί μεταβολή στις τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων.
Παράλληλα, με το πακέτο στήριξης διατηρούνται οι υφιστάμενες εκπτώσεις για φοιτητές, παιδιά, πολύτεκνους, άτομα με αναπηρία, άπορους και κατοίκους μικρών νησιών.
Πηγές της αγοράς αναφέρουν ότι το βασικό ζητούμενο είναι να μη μετακυλιστεί η πίεση από τα καύσιμα στους ναύλους εν μέσω τουριστικής αιχμής, αν και σημειώνουν πως η εξέλιξη αυτή θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια της γεωπολιτικής κρίσης.
Η δεύτερη πίεση: ταχύπλοα και συμβατικά
Την ίδια στιγμή, ο κλάδος καλείται να διαχειριστεί και τον ανταγωνισμό μεταξύ συμβατικών και ταχυπλόων.
Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς, τα ταχύπλοα έχουν αυξήσει σημαντικά την παρουσία τους τα τελευταία χρόνια, από 13 σε 34 πλοία, καλύπτοντας σχεδόν το 29% της χωρητικότητας.
Παράγοντες της ακτοπλοΐας σημειώνουν ότι η αυξημένη δραστηριότητά τους στις κερδοφόρες θερινές γραμμές ασκεί πίεση στις πληρότητες των συμβατικών πλοίων, τα οποία σηκώνουν και το βάρος της χειμερινής λειτουργίας.
Το θέμα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, συνδέεται και με τη συζήτηση που έχει ανοίξει για το μοντέλο λειτουργίας της αγοράς.
Κρίσιμο τεστ η θερινή σεζόν
Η εικόνα για το καλοκαίρι, σύμφωνα με στελέχη του χώρου, θα κριθεί από τρεις βασικούς παράγοντες: την πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας, την εξέλιξη της ζήτησης και την αποτελεσματικότητα των μέτρων στήριξης.
Για την ώρα, η κυβερνητική παρέμβαση λειτουργεί ως ανάχωμα για τα εισιτήρια, όμως στην αγορά αναγνωρίζουν ότι η θερινή περίοδος θα αποτελέσει τεστ αντοχής για το σύνολο του συστήματος.
Όπως σημειώνουν παράγοντες του κλάδου, το διακύβευμα δεν αφορά μόνο τη λειτουργία των εταιρειών, αλλά τη σταθερότητα των θαλάσσιων συνδέσεων σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών και ενεργειακών κινδύνων.
