Νεκρός στο σπίτι του ο ζωγράφος και ποιητής Χρήστος Μαρκίδης
Νεκρός, μέσα στο διαμέρισμά του στα Εξάρχεια, εντοπίστηκε το απόγευμα της Δευτέρας (24/8) ο γνωστός ζωγράφος και ποιητής Χρήστος Μαρκίδης.
Ο 72χρονος δεν είχε δώσει σημεία ζωής τις τελευταίες ημέρες, γεγονός που είχε προκαλέσει ανησυχία. Οι αρχές τον εντόπισαν χωρίς τις αισθήσεις του στην κατοικία του.
Η υπόθεση βρίσκεται υπό διερεύνηση, με τις αρμόδιες Αρχές να εξετάζουν όλα τα διαθέσιμα στοιχεία προκειμένου να εξακριβωθούν με ακρίβεια οι συνθήκες και τα αίτια που οδήγησαν στον θάνατό του.
Ποιος ήταν ο Χρήστος Μαρκίδης
Γεννήθηκε στη Δράμα το 1954 και από το 1974 έως το 1979 σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, με αντικείμενα τη ζωγραφική, τη νωπογραφία, την ιστορία της τέχνης, τη ρυθμολογία και την παιδαγωγική ψυχολογία.
Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του έζησε και εργάστηκε για ένα διάστημα στο Παρίσι, ενώ από το 1985 έως το 1988 υπήρξε υπότροφος του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών για την εκπόνηση συγκεκριμένου καλλιτεχνικού έργου στην Ελλάδα.
Η εκθεσιακή δραστηριότητα του Μαρκίδη εκτεινόταν σε περισσότερα από 40 χρόνια. Από την πρώτη του ατομική έκθεση στην γκαλερί «Νέες Μορφές» το 1984 έως την αναδρομική παρουσίαση του έργου του στο Art Project Space το 2025, πραγματοποίησε συνολικά 15 ατομικές εκθέσεις.
Έργα του παρουσιάστηκαν, μεταξύ άλλων, στις «Νέες Μορφές», στην Αίθουσα Τέχνης Αθηνών, στην Titanium, στην Gallery 7 και στην Thanassis Frissiras Gallery στην Αθήνα, καθώς και σε χώρους τέχνης στη Θεσσαλονίκη και την Πάτρα. Παράλληλα, συμμετείχε σε περισσότερες από 70 ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Ποιήματα και δοκιμιακό έργο
Παράλληλα με την εικαστική του πορεία, ο Χρήστος Μαρκίδης είχε αναπτύξει σημαντική συγγραφική δραστηριότητα. Από το 1992 κείμενα και ποιήματά του δημοσιεύονταν σε λογοτεχνικά περιοδικά, ενώ σταδιακά δημιούργησε ένα εκτεταμένο ποιητικό και δοκιμιακό έργο.
Μεταξύ των ποιητικών βιβλίων του ήταν τα «Μονόζυγο-Τέσσερα Σχεδιάσματα» (1999), «Έως» (2001), «Άτια στο σκοτεινό νερό» (2003), «Αμώεν» (2004), «Κιννάβαρι» (2009), «Δράκων κατήλθες» (2013) και «Έρεβος ή το άλλο φως» (2020).
Το 2023 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αρμός ο συγκεντρωτικός τόμος «Ποιήματα 1999-2020», στον οποίο αποτυπώθηκε η ποιητική διαδρομή δύο και πλέον δεκαετιών.
Στο δοκιμιακό του έργο περιλαμβάνονταν τα «Επτά κείμενα περί Τέχνης» και «Κατάματα», ένα βιβλίο που γνώρισε διαδοχικές εκδόσεις το 2005, το 2014 και το 2022.
Μια ανάρτηση με την αφίσα της σουηδικής αβάν-γκαρντ ταινίας “Persona“, σε σενάριο, σκηνοθεσία και παραγωγή του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν και μερικά λόγια του ποιητή Νίκου Καρούζου, ήταν η τελευταία στο προφίλ του στο Facebook.
“Η γέννηση είναι παγίδα. Εντελώς αινιγματική παγίδα, γιατί, όταν κανείς βγαίνει από το σώμα της μάνας του, προκαλεί η εικόνα αυτή εντύπωση απελευθέρωσης. Εντούτοις, όταν βγαίνει απ’ το σώμα της μάνας του, το παιδί μπαίνει στην παγίδα. Στην τρομερή παγίδα της ύπαρξης. ~ Νίκος Καρούζος”
Στην Gallery Art Project Space είχε γίνει μια «Αναδρομή» στην καλλιτεχνική του δημιουργία
Στην έκθεση «Αναδρομή» στο 2025 παρουσιάστηκαν έργα του καλλιτέχνη από όλες τις περιόδους της δημιουργίας του, με την ευκαιρία της έκδοσης λευκώματος από τις εκδόσεις Αρμός, στο οποίο είχε συγκεντρωθεί η εικαστική του διαδρομή από τα μέσα της δεκαετίας του ’80 και εντεύθεν.
Στην καλλιτεχνική ταυτότητα του Χρήστου Μαρκίδη είχε αναφερθεί ο Γιώργος Μυλωνάς:
«Ο άνθρωπος δεν κάνει ποίηση μόνο με τις λέξεις. Ποίηση κάνει με όλη του την ύπαρξη: με εικόνες και ανεικονικά, με μορφές και ιδέες, με χρώματα και με υλικά, με ήχους και γεωμετρικά σχήματα, με κινήσεις και παραστάσεις. Ποίηση κάνει με τον έναρθρο λόγο, με την αντίληψη, με τον χώρο, με τον χρόνο, με τη νόηση, με το αίσθημα, με την εντύπωση. Μερικές φορές, ο ίδιος άνθρωπος χρησιμοποιεί ως ποιητικό του υλικό δυο και τρεις ύλες ταυτόχρονα.
Το ζητούμενο είναι πάντοτε το ίδιο: η υπέρβαση αυτού που αυτοπροσδιορίζεται ως πραγματικότητα και η μετάβαση σε άλλο επίπεδο. Δεν έχει σημασία ο τρόπος ή το μέσον. Σημασία έχει μόνον η έκφραση. Γι’ αυτό και κάθε έργο τέχνης συνιστά, εν τέλει, μια μύηση. Ο Χρήστος Μαρκίδης είναι ένας από τους ποιητές που άλλοτε δουλεύοντας το χρώμα, άλλοτε το σχήμα, άλλοτε το λόγο, μας οδηγεί σε μια μύηση του «μεγάλου φαιού αινίγματος».
Για τη ζωγραφική του, ο Κώστας Κουτσουρέλης είχε γράψει:
«Μια σειρά από κορμιά πεσμένα, συστραμμένα, αναδιπλωμένα, κουλουριασμένα, σφαδάζοντα. Κλειδωμένα. Αδιαπέραστα. Καμιά από τις μορφές αυτές δεν μας κοιτάζει. Κάποιων δεν διακρίνουμε καν το πρόσωπο, μόνο το κουβάριασμα του κορμιού, μια άνευ χειρός χειρονομία γεμάτη κίνηση και νεύρο, πάθος και απόγνωση. Θα έλεγε κανείς ότι έχουμε μια θεματολογία αναιρετική, ένα αναποδογύρισμα καταργητικό του βλέμματος.
Όμως αυτό δεν ισχύει. Διότι και εδώ, με τρόπο που εμπρός του δεν μπορώ παρά να αποκαλυφθώ, ο Μαρκίδης και πάλι έχει ριχτεί στην αναζήτησή του. Αποκρύπτοντάς το είναι σαν να το τονίζει, αποσύροντάς το από εμπρός μας είναι σαν να το αναγγέλλει. Θυμηθείτε το μεγαλειώδες σονέτο του Ρίλκε για τον ακέφαλο εκείνο κορμό του Απόλλωνος, που είναι αφιερωμένο στον Αύγουστο Ροντέν. Το άγαλμα είναι αόμματο, όμως μας βλέπει.»
Αναφορικά με τη συγγραφική του δράση στις εκδόσεις Αρμός διαβάζουμε σχόλιο του Νάσου Βαγενά: “Αν θέλουμε να προσδιορίσουμε ακριβέστερα την καλλιτεχνική φύση του Χρήστου Μαρκίδη, ο χαρακτηρισμός ζωγράφος δεν θα ήταν επαρκής. Θα ήταν σωστότερο να λέγαμε ότι είναι καλλιτέχνης με την ευρύτερη έννοια του ποιητικού. Διότι το ακριβές στίγμα του είναι η ποιητικότητα.
Όσο και αν η ζωγραφική είναι η κύρια δραστηριότητά του, υπάρχει και η άλλη πλευρά του καλλιτεχνικού του νομίσματος: η γραφή. Ο τίτλος «Κατάματα» των κειμένων που συνθέτουν το βιβλίο των δοκιμιακών πεζογραφημάτων του δεν είναι μεταφορικός, όπως θα υπέθετε κανείς, αλλά κυριολεκτικός. Ο Μαρκίδης κοιτάζει πράγματι κατάματα τα πράγματα, βλέποντας σε αυτά εκείνες τις ουσιώδεις λεπτομέρειες, που μόνον ένας ζωγράφος θα μπορούσε να διακρίνει.”
