Πνιγμοί στην Ελλάδα: Οι κανόνες που σώζουν ζωές στη θάλασσα – Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Οι βασικοί κανόνες πρόληψης και προστασίας από τον πνιγμό – Τι πρέπει να προσέχουν ιδιαίτερα οι ηλικιωμένοι και τα παιδιά.
Η θάλασσα αποτελεί για πάρα πολλούς ανθρώπους συνώνυμο της ξεκούρασης κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών μπορεί όμως να κρύβει σοβαρούς κινδύνους όταν δεν τηρούνται οι βασικοί κανόνες ασφαλείας. Στην Ελλάδα, οι αριθμοί των θανάτων από πνιγμό εξακολουθούν να προκαλούν ανησυχία, με τους ειδικούς να επισημαίνουν ότι πολλά περιστατικά θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί.
Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του ΕΟΔΥ, η χώρα καταγράφει περίπου 3,6 θανάτους από πνιγμό ανά 100.000 κατοίκους, ενώ ο ετήσιος μέσος όρος ανέρχεται περίπου στους 357 θανάτους.
Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η υπεύθυνη επικοινωνίας του Safe Water Sports, Ελίζα Καραμπετιάν-Νικοτιάν, σημείωσε ότι μέχρι τις πρώτες ημέρες του Αυγούστου του 2026 είχαν καταγραφεί 168 θάνατοι από πνιγμό. Ο αριθμός είναι μειωμένος σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, όταν είχαν καταγραφεί 49 περισσότεροι θάνατοι.
Η ίδια επισημαίνει ότι ο πνιγμός συγκαταλέγεται στις συχνότερες αιτίες θανάτου από ατύχημα στη χώρα, τονίζοντας παράλληλα πως η πρόληψη μπορεί να περιορίσει σημαντικά τα περιστατικά.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι οι ηλικιωμένοι αποτελούν μία από τις πλέον ευάλωτες ομάδες. Σύμφωνα με τα δεδομένα του Safe Water Sports, το 2025 καταγράφηκαν στην Ελλάδα 376 επιβεβαιωμένοι θάνατοι από πνιγμό.
«Η ηλικιακή ομάδα άνω των 60 ετών αντιπροσωπεύει σχεδόν το 80% των θυμάτων», αναφέρει η Ελίζα Καραμπετιάν-Νικοτιάν.
Με βάση τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ο πνιγμός αποτελεί την τρίτη συχνότερη αιτία θανάτου από ακούσιο τραυματισμό παγκοσμίως, με περίπου 300.000 θανάτους κάθε χρόνο. Ιδιαίτερα ευάλωτα είναι τα παιδιά κάτω των πέντε ετών, ενώ αυξημένος κίνδυνος καταγράφεται και στις μεγαλύτερες ηλικίες.
Για τον λόγο αυτό, το Safe Water Sports, σε συνεργασία με τον ΕΟΔΥ και το υπουργείο Υγείας, έχει προχωρήσει σε δράσεις ενημέρωσης που απευθύνονται ειδικά στους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας.
Γιατί είναι σημαντική η παρουσία ναυαγοσώστη
Ένας από τους βασικούς κανόνες που θέτουν οι ειδικοί είναι η επιλογή οργανωμένων παραλιών όπου υπάρχει ναυαγοσώστης.
Η κ. Καραμπετιάν-Νικοτιάν επισημαίνει ότι αρκετοί άνθρωποι, ιδιαίτερα μεγαλύτερης ηλικίας, επιλέγουν να κολυμπούν νωρίς το πρωί, όταν συχνά δεν έχει ξεκινήσει ακόμη η βάρδια του ναυαγοσώστη.
Για τον λόγο αυτό, ορισμένοι δήμοι έχουν αρχίσει να προσαρμόζουν το ωράριο, ώστε η ναυαγοσωστική κάλυψη να ξεκινά νωρίτερα.
Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος της Σχολής Ναυαγοσωστικής του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, Δημήτρης Χαλιώτης, υπογραμμίζει ότι δεν είναι δυνατό να υπάρχει ναυαγοσώστης σε κάθε ακτή.
«Δεν είναι εφικτό να υπάρχει ναυαγοσώστης σε κάθε παραλία, επομένως είναι απαραίτητο οι πολίτες να επιλέγουν ακτές όπου υπάρχουν ναυαγοσώστες, σε περίπτωση που χρειαστεί επέμβαση», σημειώνει.
Παράλληλα, όπως εξηγεί, οι δράσεις ενημέρωσης του κοινού μέσω βίντεο, ενημερωτικών φυλλαδίων και άμεσης επικοινωνίας με τους λουόμενους αποτελούν σημαντικό κομμάτι της πρόληψης.
Η πρόληψη κάνει τη διαφορά
Οι ειδικοί συνιστούν μια σειρά από απλές αλλά ουσιαστικές κινήσεις που μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο ενός περιστατικού στη θάλασσα:
- Να αποφεύγεται το κολύμπι χωρίς παρέα και να προτιμώνται οργανωμένες παραλίες με ναυαγοσώστη.
- Να μην υπερεκτιμούμε τις κολυμβητικές μας ικανότητες.
- Η είσοδος και η έξοδος από το νερό να γίνεται με αργές κινήσεις.
- Το κολύμπι να γίνεται παράλληλα με την ακτή, ώστε να υπάρχει μικρότερος κίνδυνος απομάκρυνσης από αυτήν λόγω ρευμάτων.
- Να αποφεύγεται η είσοδος στη θάλασσα για δύο έως τρεις ώρες μετά το φαγητό.
- Να μην επιχειρείται κολύμπι όταν επικρατούν δυσμενείς καιρικές συνθήκες.
- Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία λουόμενοι να συμβουλεύονται τον γιατρό τους πριν από την έναρξη της θερινής περιόδου.
- Όπου κρίνεται απαραίτητο, να χρησιμοποιούνται κατάλληλα βοηθήματα επίπλευσης.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στην αντιμετώπιση των θαλάσσιων ρευμάτων, καθώς ένας λουόμενος μπορεί εύκολα να απομακρυνθεί από το σημείο όπου μπήκε στο νερό και να χάσει τον προσανατολισμό του.
Παράλληλα, ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, με τη Σχολή Ναυαγοσωστικής του και στο πλαίσιο της πανελλαδικής εκστρατείας του «Απολαμβάνουμε το νερό με ασφάλεια», για την ενημέρωση των πολιτών, προτείνει οκτώ χρήσιμες οδηγίες που «σώζουν ζωές», όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά.
- Να κολυμπάτε σε ασφαλείς, οργανωμένες παραλίες. Ακολούθησε τις οδηγίες του ναυαγοσώστη και τις σημαίες της παραλίας.
- Μην μπαίνετε στο νερό αμέσως μετά το φαγητό ή την κατανάλωση αλκοόλ.
- Μπείτε στο νερό σταδιακά, ειδικά αν είναι πολύ κρύο, για να αποφύγετε θερμικό σοκ.
- Μην απομακρύνεστε πολύ και κολυμπάτε πάντα οριζόντια με την ακτή.
- Μην κάνετε βουτιές σε άγνωστα νερά. Μπορεί να υπάρχουν βράχια ή άλλοι κίνδυνοι.
- Τα παιδιά πρέπει να βρίσκονται πάντα σε κοντινή απόσταση από έναν ενήλικο, ακόμη κι αν χρησιμοποιούν σωσίβιο.
- Χρησιμοποιήστε σωσίβιο όταν κάνετε δραστηριότητες όπως κανό ή SUP.
- Αν σας παρασύρει ρεύμα, μην πανικοβληθείτε. Κολυμπήστε παράλληλα με την ακτή μέχρι να βγείτε από το ρεύμα και μετά κατευθυνθείτε προς την παραλία.
«Να απολαμβάνουμε τη θάλασσα, με ασφάλεια»
Το βασικό μήνυμα των ειδικών είναι ότι η πρόληψη δεν απαιτεί περίπλοκες κινήσεις, αλλά συνέπεια και σωστή εκτίμηση των συνθηκών.
«Η συμβουλή μου είναι να απολαμβάνουμε τη θάλασσα, με ασφάλεια», τονίζει ο Δημήτρης Χαλιώτης, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για μεγαλύτερη ενημέρωση των πολιτών.
Από την πλευρά της, η Ελίζα Καραμπετιάν-Νικοτιάν επισημαίνει έναν από τους σημαντικότερους κανόνες: «Να μην υπερεκτιμούμε τις δυνάμεις μας», ενώ παράλληλα συνιστά να αποφεύγεται η θάλασσα όταν οι καιρικές συνθήκες είναι δυσμενείς.
Η σωστή προετοιμασία, η επιλογή ασφαλούς παραλίας και η τήρηση των βασικών κανόνων μπορούν να μετατρέψουν το καλοκαιρινό μπάνιο σε μια ασφαλή και ευχάριστη εμπειρία, περιορίζοντας σημαντικά τον κίνδυνο ενός σοβαρού περιστατικού.
