Οι ιστορικοί και οι συλλέκτες αποδίδουν τη λήψη των φωτογραφιών στον Γερμανό υπολοχαγό Χέρμαν Ότο Χόιερ που υπηρετούσε στο 1012 Festungs-Batallion με έδρα τη Μαλακάσα και μετά τα Ίσθμια. Πρόκειται για μια ιδιαίτερη περίπτωση Ναζί αξιωματικού, καθώς ήταν ένας από τους διασημότερους ζωγράφους της Γερμανίας και αγαπημένος του Αδόλφου Χίτλερ.
Παρά το γεγονός ότι είχε χάσει το δεξί του χέρι στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Χόιερ εντάχθηκε εθελοντικά στα SS και υπηρέτησε στην Ελλάδα. Η πιθανότητα οι φωτογραφίες να προέρχονται από το προσωπικό του άλμπουμ ενισχύει την ιστορική αξία του υλικού, καθώς αποτυπώνουν το έγκλημα μέσα από τα μάτια ενός φανατικού υποστηρικτή του ναζισμού.
Η είδηση για την εμπορευματοποίηση των τελευταίων στιγμών των ηρώων έχει προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων. Ο Αλέξης Τσίπρας με επιστολή του στον Πρόεδρο της Βουλής ζήτησε την άμεση αγορά των φωτογραφιών από το Ίδρυμα της Βουλής ώστε να μην γίνουν αντικείμενο συναλλαγής από ιδιώτες συλλέκτες.
Την ίδια στιγμή, το ΚΚΕ και ο Σύλλογος Εργαζομένων του Υπουργείου Πολιτισμού υπογραμμίζουν την ανάγκη να περιέλθουν τα έγγραφα στην ιδιοκτησία του κράτους. Προτείνεται η απόδοσή τους στα αρχεία του κράτους, στο ΚΚΕ και στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης στο Χαϊδάρι, ως φόρο τιμής στη θυσία των 200.
Μέσα σε αυτό το κλίμα φόρτισης, άγνωστοι βανδάλισαν το μνημείο των εκτελεσμένων στην Καισαριανή λίγες ώρες μετά τη δημοσιοποίηση των φωτογραφιών. Ο δήμος ανακοίνωσε την άμεση αποκατάσταση των ζημιών, τονίζοντας ότι η ιστορική μνήμη δεν μπορεί να σβηστεί ούτε από τη φθορά ούτε από την κακόβουλη δράση.
Να αγοραστούν οι φωτογραφίες που αποτυπώνουν το ναζιστικό έγκλημα από τη Βουλή ζητά με επιστολή του στον πρόεδρό της, Νικήτα Κακλαμάνη ο Αλέξης Τσίπρας.
Γράφει στην επιστολή του προς τον Πρόεδρο της Βουλής ο πρώην πρωθυπουργός:
«Αξιότιμε Κύριε Πρόεδρε,
Θα έπεσαν προφανώς στην αντίληψή σας τα δημοσιεύματα, ότι πωλητής από το Βέλγιο έβγαλε σε δημοπρασία στο eBay φωτογραφίες, που κανείς δεν ήξερε την ύπαρξή τους και αφορούν τους 200 κομμουνιστές που εκτελέστηκαν στην Καισαριανή την 1η Μάη του 1944, και σύμφωνα με τις ενδείξεις είναι αυθεντικές.
Πρόκειται για μοναδικά ντοκουμέντα μιας περιόδου σκότους, τρόμου, αλλά και ηρωισμού του λαού μας. Οι Έλληνες πατριώτες που απεικονίζονται εκεί, τα πρόσωπα που δεν βολεύτηκαν παρά μόνο στον ήλιο και κανένας φόβος δεν τα αλλοιώνει λίγο πριν στηθούν στον τοίχο, δίνουν υπόσταση σε μια συγκλονιστική στιγμή της σύγχρονης ιστορίας μας.
Παίρνω λοιπόν το θάρρος να σας προτείνω, το Ίδρυμα της Βουλής να αγοράσει αυτές τις φωτογραφίες, ως φόρο τιμής στην αντίσταση και τους νεκρούς της, αλλά και ως τεκμήριο του ηρωισμού με τον οποίο ο ελληνικός λαός αντιμετώπισε τη λαίλαπα της ναζιστικής κατοχής. Πιστεύω, όπως είμαι βέβαιος κι εσείς, αλλά και κάθε Ελληνίδα και Έλληνας, ότι οι τελευταίες στιγμές Ελλήνων πατριωτών, η απεικόνιση της τραγωδίας αλλά και του θάρρους τους, δεν πρέπει να γίνουν αντικείμενο συναλλαγής, αλλά να περιέλθουν στην ιδιοκτησία της Βουλής και της πατρίδας».
Και καθώς έχει φουντώσει η συζήτηση για το ζήτημα της εμπορικής διακίνησης ιστορικού υλικού που συνδέεται με εγκλήματα πολέμου που άνοιξε μετά την αποκάλυψη της δημοπρασίας των ιστορικών φωτογραφιών στο ebay από τη σελίδα «Greece at WWII Archives» του Facebook, το ΚΚΕ έκανε γνωστό ότι θα καταθέσει άμεσα συγκεκριμένη πρόταση για την αξιοποίηση αυτών των ντοκουμέντων.
Ταυτοποιήθηκε ο πρώτος από τις φωτογραφίες με τους 200 εκτελεσθέντες της Καισαριανής, σε ποιον αξιωματικό των Ναζί τις αποδίδουν
Σε ανακοίνωσή του το ΚΚΕ αναφέρει ότι «με δεδομένο ότι οι συγκεκριμένες φωτογραφίες φαίνονται αυθεντικές, αποτελούν το μοναδικό φωτογραφικό ντοκουμέντο αυτής της τεράστιας θυσίας, σύμβολο του ηρωικού αγώνα του λαού μας και αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του ΚΚΕ». Και τονίζει ότι η αξία τους «δεν μετριέται με το χρήμα και η θέση τους δεν βρίσκεται στο εμπόριο, σε ιδιωτικές συλλογές και σε ηλεκτρονικές δημοπρασίες, με αβέβαιη την κατάληξή τους. Εγείρεται συνεπώς σοβαρό ιστορικό και ηθικό ζήτημα και θα πρέπει με ευθύνη του κράτους τα ντοκουμέντα αυτά να αποκτηθούν και να αποδοθούν εκεί που ανήκουν, στο μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, στον Δήμο Καϊδαρίου και στο ΚΚΕ, για να είναι προσιτά στο λαό και τη νεολαία ως πηγή ιστορικής γνώσης και έμπνευσης για το σήμερα και το αύριο».
Λίγες ώρες μετά τη δημοσίευση των φωτογραφιών, το μνημείο των εκτελεσμένων κομμουνιστών στην Καισαριανή βανδαλίστηκε από άγνωστα άτομα. Ο δήμος ανακοίνωσε ότι οι ζημιές θα αποκατασταθούν άμεσα. Το μνημείο θα προστατεύεται επίσης από «όποιον εμποδίζει τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης».
Ο δήμος Καισαριανής τονίζει ότι «η ιστορική μνήμη δεν ξεθωριάζει, όσο κι αν ενοχλεί κάποιους».
