Ο Πάνος Ξενοκώστας στο Athens Energy Summit 2026 – «Τα ναυπηγεία είναι οι θυροφύλακες της ενεργειακής ανεξαρτησίας»
Στο πλαίσιο του Athens Energy Summit 2026, ο Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου ONEX Shipyards & Technologies, κ. Πάνος Ξενοκώστας, συμμετείχε στη θεματική ενότητα «The construction issue: Large-scale energy infrastructure, financing and project delivery», όπου ανέδειξε τον κρίσιμο ρόλο της ναυπηγικής βιομηχανίας στη στρατηγική ενεργειακής μετάβασης και ασφάλειας της Ελλάδας και της Ευρώπης.
Ο κ. Ξενοκώστας τόνισε ότι τα ναυπηγεία αποτελούν στην πράξη βασικό κρίκο των παγκόσμιων ενεργειακών αλυσίδων, καθώς είναι ο χώρος όπου κατασκευάζονται, επισκευάζονται και αναβαθμίζονται τα πλοία και τα πλωτά μέσα μέσω των οποίων μεταφέρονται ενεργειακά και άλλα κρίσιμα αγαθά αλλά και όπου μπορεί να παράγεται ενέργεια.
«Χωρίς ναυπηγεία, δεν υπάρχει ουσιαστική υποστήριξη της ενεργειακής οικονομίας»
Αναφερόμενος στη σύνδεση μεταξύ ναυπηγικής βιομηχανίας και ενεργειακής υποδομής, ο κ. Ξενοκώστας υπογράμμισε ότι στη σύγχρονη εποχή, τα ναυπηγεία δεν είναι απλώς μονάδες επισκευών, αλλά εξελίσσονται σε βιομηχανικούς και τεχνολογικούς κόμβους κρίσιμους για την ενεργειακή μετάβαση.
Στο πλαίσιο του μετασχηματισμού των Ναυπηγείων της ΟΝΕΧ στις μονάδες Ελευσίνας και Σύρου, σημείωσε ότι η γεωγραφική τους θέση συνδέεται με υψηλή γεωπολιτική αξία και με ενεργειακές διαδρομές που ενισχύουν τις εναλλακτικές επιλογές της χώρας για την ασφάλεια εφοδιασμού.
Παράλληλα, υπογράμμισε πως οι μεγάλες σύγχρονες ενεργειακές λύσεις —με έμφαση στις θαλάσσιες υποδομές— περνούν πλέον υποχρεωτικά μέσα από τη ναυπηγική βάση: πλωτές πλατφόρμες παραγωγής ενέργειας, μονάδες LNG-to-Power, έργα υπεράκτιας ενέργειας και οι τεχνολογίες που έρχονται όπως SMR, FMPs και νέες μορφές πυρηνικής τεχνολογίας.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «η μαγική λέξη πλέον δεν είναι μόνο ο ενεργειακός μετασχηματισμός, είναι και η ενεργειακή αναβάθμιση», επισημαίνοντας ότι στην επόμενη φάση της οικονομίας και της γεωπολιτικής, η ζήτηση ενέργειας θα είναι αυξημένη και όποιος δεν προσαρμοστεί «θα μείνει εκτός για πάντα».
«Ο διεθνής ανταγωνισμός δεν περιμένει»
Απαντώντας για τις δυσκολίες υλοποίησης μεγάλων έργων ενεργειακών υποδομών στην Ελλάδα, ο κ. Ξενοκώστας ανέδειξε το μέγεθος των απαιτούμενων επενδύσεων, σημειώνοντας ότι μετά την περίοδο κατά την οποία τα ναυπηγεία ανήκαν κυρίως σε κράτη ή τράπεζες, σήμερα η προσπάθεια στηρίζεται σε ιδιωτικές επενδύσεις πολύ μεγάλης κλίμακας και διαρκούς επικαιροποίησης.
Τόνισε ότι το ανταγωνιστικό πεδίο των ευρωπαϊκών ναυπηγείων δεν καθορίζεται μόνο εντός Ευρώπης, αλλά κυρίως από τον ανταγωνισμό εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου οι μηχανισμοί ενίσχυσης και επιδότησης είναι ισχυρότεροι – δημιουργώντας συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού για τις ευρωπαϊκές και δυτικές βιομηχανίες στην παγκόσμια αγορά ναυτιλίας και ενέργειας.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη επιτάχυνσης των διαδικασιών και μείωσης της γραφειοκρατικής αδράνειας, επισημαίνοντας πως «η παγκόσμια αγορά είναι διεθνής και τον ρυθμό τον ορίζουν άλλοι».
Παράλληλα, ανέφερε ότι τα επενδυτικά έργα που υλοποιεί η ONEX από το 2018–2019 μέχρι σήμερα προχώρησαν χωρίς διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία επιχορήγησης ή επιδότησης, σημειώνοντας ότι όταν πρόκειται για τόσο μεγάλα έργα, η γραφειοκρατία δεν μπορεί να αποτελεί τον «αδύναμο κρίκο» της στρατηγικής.
«Αν θέλουμε να πάμε ίσια, πρέπει να σχεδιάσουμε ανάποδα»
Σε ό,τι αφορά την επιτάχυνση της ωρίμανσης και υλοποίησης έργων, ο κ. Ξενοκώστας πρότεινε αλλαγή φιλοσοφίας στον τρόπο σχεδιασμού, με αδειοδοτήσεις και μελέτες που θα «τρέχουν» παράλληλα με την παραγωγή, ώστε να μην χάνεται πολύτιμος χρόνος.
Όπως είπε, για να προχωρήσουν τέτοια έργα μέσα σε 12–24 μήνες κατασκευής, πρέπει «στον ίδιο χρόνο να έχουν λυθεί όλα», αλλιώς «τελειώνει — το χάσαμε».
Ο ρόλος των ναυπηγείων στον στόχο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου
Αναφερόμενος στη φιλοδοξία της Ελλάδας να εξελιχθεί σε ενεργειακό κόμβο, ο κ. Ξενοκώστας σημείωσε ότι τα ναυπηγεία έχουν πολλαπλό ρόλο: την υποστήριξη, συντήρηση και αναβάθμιση κρίσιμων πλωτών μέσων, την κατασκευή και παραγωγή μεγάλων ενεργειακών θαλάσσιων υποδομών, καθώς και την ενίσχυση του εγχώριου βιομηχανικού και τεχνολογικού αποτυπώματος, ώστε οι επενδύσεις να μην καταλήγουν να «εξάγουν» το οικονομικό αποτέλεσμα στο εξωτερικό.
Ειδική αναφορά έκανε και στη στρατηγική διάσταση της υπεράκτιας ανάπτυξης, σημειώνοντας ότι μετά το 2030, «εκεί που πάει ο κόσμος είναι η θάλασσα», ενώ η ξηρά σε πολλές περιπτώσεις αντιμετωπίζει καθυστερήσεις λόγω πολιτικών και διαδικαστικών περιορισμών.
Κλείνοντας, ο κ. Ξενοκώστας τόνισε ότι τα ναυπηγεία, ως βιομηχανικός και τεχνολογικός κόμβος, αποτελούν «το εργοστάσιο της ενεργειακής αναβάθμισης της χώρας» και «τον θυροφύλακα της ενεργειακής της ανεξαρτησίας». Υπογράμμισε ότι το κρίσιμο ζητούμενο είναι η ταχύτητα, καθώς «χρόνος δεν υπάρχει». Όπως σημείωσε, η ενέργεια δεν είναι πλέον μόνο βασικός όρος βιομηχανικής υπεροχής και βιοτικού επιπέδου — έχει γίνει ο καθοριστικός παράγοντας παραγωγής γνώσης, μέσω των data centers.
