Σε μια εποχή όπου η σχολική ζωή μοιάζει συχνά να περιστρέφεται αποκλειστικά γύρω από βαθμούς, εξετάσεις και επιδόσεις, υπάρχουν ακόμη σχολεία που επιμένουν να αφήνουν χώρο και για κάτι άλλο: για την έκφραση, τη δημιουργικότητα, τη χαρά της ανακάλυψης. Για εκείνη τη στιγμή που ένα παιδί συνειδητοποιεί ότι μπορεί να τραγουδήσει, να παίξει μουσική, να σταθεί μέσα σε μια ομάδα, να εκφραστεί χωρίς φόβο.
Αυτό φαίνεται να ενώνει τα σχολεία της Λασαλιανής οικογένειας στην Ελλάδα και τη φιλοσοφία με την οποία προσεγίζουν τη μουσική παιδεία. Από τη Θεσσαλονίκη και την Αθήνα μέχρι τη Σύρο, η μουσική δεν αντιμετωπίζεται ως «κάτι επιπλέον», μετά τα βασικά μαθήματα. Αντίθετα, αποτελεί μέρος μιας συνολικότερης αντίληψης για την εκπαίδευση, σύμφωνα με την οποία κάθε παιδί αξίζει να έχει την ευκαιρία να ανακαλύψει τις κλίσεις, τις δεξιότητες και τα ταλέντα του — ακόμη κι εκείνα που ίσως δεν φαίνονται αμέσως μέσα στη συμβατική σχολική τάξη.
Γι’ αυτό και τα τελευταία χρόνια δημιουργήθηκαν οργανωμένα ωδεία μέσα στα σχολεία ΔΕΛΑΣΑΛ. Χώροι όπου τα παιδιά, μέσα από την παγκόσμια γλώσσα της μουσικής, μαθαίνουν όχι μόνο νότες και τεχνικές, αλλά και δεξιότητες που θα τα συνοδεύουν σε όλη τους τη ζωή: υπομονή, συγκέντρωση, συνέπεια, ενεργητική ακρόαση, συνεργασία και σεβασμό προς τον άλλον. Η μουσική γίνεται έτσι ένα εργαλείο διαμόρφωσης χαρακτήρα και όχι απλώς μια καλλιτεχνική δραστηριότητα. Παράλληλα, τα παιδιά που επιθυμούν να ακολουθήσουν πιο συστηματικά τη μουσική έχουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν αναγνωρισμένους τίτλους σπουδών, να προετοιμαστούν για ανώτερες μουσικές σπουδές στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό και, για κάποια από αυτά, να ανοίξουν ακόμη και επαγγελματικούς δρόμους στον χώρο της μουσικής και των τεχνών.
Στο Κολέγιο ΔΕΛΑΣΑΛ Θεσσαλονίκης, η μουσική ξεκινά ήδη από τις πολύ μικρές ηλικίες μέσα από μουσικοκινητική, χορωδίες και μουσικά σύνολα, ενώ η εκπαιδευτική διαδικασία συνδέεται με τον αυτοσχεδιασμό, το παιχνίδι και τη δημιουργική έκφραση. Στο Saint Paul ΔΕΛΑΣΑΛ στον Άλιμο και στο Ωδείο Ουρσουλινών – ΔΕΛΑΣΑΛ στο Νέο Ψυχικό, τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα να ακολουθήσουν επίσημες μουσικές σπουδές αναγνωρισμένες από το Υπουργείο Πολιτισμού, συμμετέχοντας παράλληλα σε ορχήστρες, χορωδίες, συναυλίες και καλλιτεχνικές δράσεις. Στο ΔΕΛΑΣΑΛ Σύρου, η μουσική παραμένει ενεργό κομμάτι της σχολικής ζωής μέσα από τη χορωδία του σχολείου, στην οποία συμμετέχουν μαθητές από το Δημοτικό έως και το Λύκειο. Στη μεσημεριανή σχολική ζώνη υπάρχει μάθημα μουσικοκινητικής, ενώ από τη Γ’ Δημοτικού τα παιδιά ξεκινούν φλογέρα και στη Δ’ Δημοτικού μελόντικα – pianica, κάνοντας τα πρώτα τους ουσιαστικά βήματα στον κόσμο της μουσικής πράξης.
Τα Λασαλιανά σχολεία συνεργάζονται συστηματικά μεταξύ τους, δημιουργώντας κοινές μουσικές και καλλιτεχνικές δράσεις που φέρνουν κοντά μαθητές και εκπαιδευτικούς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσε η μουσική συνάντηση «Η Γέννηση», που παρουσιάστηκε στο Θέατρο Απόλλων, στις 25 Απριλίου, με αφορμή τον εορτασμό για τα 200 χρόνια από την ονοματοδοσία της Ερμούπολης. Περισσότεροι από 150 μαθητές και μαθήτριες και 30 μουσικοί εκπαιδευτικοί συναντήθηκαν στο πλαίσιο της 2ης Λασαλιανής Συνάντησης Ωδείων & Σχολείων και για όσους βρέθηκαν εκεί η εμπειρία ήταν αξέχαστη. Μαθητές, καθηγητές, χορωδίες και μουσικά σύνολα από διαφορετικές πόλεις της Ελλάδας βρέθηκαν στην ίδια σκηνή, αποδεικνύοντας στην πράξη τι σημαίνει κοινότητα, συνεργασία και κοινό όραμα μέσα στην εκπαίδευση.
Για την καθηγήτρια μουσικής του ΔΕΛΑΣΑΛ Σύρου, Έλμα Ξανθάκη, η μουσική είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη συνολική καλλιέργεια του παιδιού. Όπως σημειώνει, μέσα από τη μουσική τα παιδιά μαθαίνουν να εκφράζουν συναισθήματα, να ακούν ουσιαστικά, να συνεργάζονται και να πιστεύουν περισσότερο στον εαυτό τους. Μαθαίνουν επίσης να επιμένουν, να προσπαθούν σταθερά, να λειτουργούν ως μέρος μιας ομάδας και να σέβονται τον ρόλο και την παρουσία του άλλου — στοιχεία που βρίσκονται στον πυρήνα της λασαλιανής φιλοσοφίας και της ανθρωποκεντρικής παιδείας που αυτή πρεσβεύει. Η μουσική, όπως τονίζει, βοηθά το παιδί να εξελιχθεί όχι μόνο ως μαθητής, αλλά ως άνθρωπος με ευαισθησία, ενσυναίσθηση, αυτοπεποίθηση και δημιουργικότητα. «Ένα σχολείο που επενδύει συστηματικά στη μουσική από νωρίς δείχνει ότι πιστεύει στην παιδεία της καρδιάς, του νου και της σχέσης μαζί», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Στο ίδιο πνεύμα κινείται και ο Γενικός Διευθυντής των Εκπαιδευτηρίων ΔΕΛΑΣΑΛ Σύρου, κ. Διονύσης Μεσσάρης, ο οποίος τονίζει ότι «αν θέλουμε μια καλύτερη κοινωνία, θα πρέπει να δώσουμε προτεραιότητα στην Παιδεία και όχι απλά στην εκπαίδευση». Όπως επισημαίνει, η μουσική — όπως και κάθε μορφή τέχνης και βιωματικής δημιουργικής δραστηριότητας — αποτελεί αναπόσπαστο μέρος αυτής της παιδείας, καθώς συμβάλλει στη διαμόρφωση ανθρώπων με φαντασία, συνεργατικότητα, αυτοεκτίμηση, δημιουργικότητα και αισιοδοξία. «Η μουσική, το θέατρο, τα εικαστικά, η ποίηση, η δημιουργική γραφή και η λογοτεχνία δίνουν στα παιδιά τη δυνατότητα να εκφραστούν, να συνδεθούν ουσιαστικά με τους άλλους και να χτίσουν μια ζωή με χρώματα, αλληλεγγύη και σεβασμό», σημειώνει χαρακτηριστικά. Για τον ίδιο, τα Λασαλιανά σχολεία οφείλουν να είναι «σχολεία ανοιχτά στη ζωή και στη δράση», που επενδύουν στη βιωματική μάθηση και βοηθούν κάθε παιδί να ανακαλύψει τις δυνατότητές του, δίνοντάς του τα κατάλληλα “κλειδιά”.
Σε μια εποχή πίεσης και διαρκούς αξιολόγηση, η μουσική λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η εκπαίδευση δεν αφορά μόνο το αποτέλεσμα, αλλά και τη διαδρομή, τη συγκίνηση, την επαφή και την ανθρώπινη σύνδεση. Την ανάγκη κάθε παιδιού να βρει τη δική του φωνή — και πολλές φορές, αυτή η φωνή ξεκινά μέσα από τη μουσική.
