Αβεβαιότητα και ανησυχία μπροστά στα ράφια του σούπερ μάρκετ. Πρόκειται για τα συναισθήματα που κατακλύζουν τους καταναλωτές στην Ελλάδα τις πρώτες ημέρες μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με έρευνα της NielsenIQ (9–12 Μαρτίου), το 57% δηλώνει ανήσυχο, ενώ το 27% βιώνει έντονο στρες. Το 13% εκφράζει θυμό και μόλις ένα 3% δείχνει αδιαφορία. Το βαρύ κλίμα αντανακλάται άμεσα στην ψυχολογία και στις πρώτες αντιδράσεις στην αγορά.
Η αλλαγή στις συνήθειες είναι ήδη ορατή. Το 72% των καταναλωτών δηλώνει ότι έχει προσαρμόσει τη συμπεριφορά του, με το 35% να περιορίζει τις δαπάνες και το 25% τις εξόδους του. Ένα 10% δηλώνει ότι έχει στοκάρει βασικά προϊόντα, ενώ η ανησυχία εστιάζει κυρίως σε ενδεχόμενες ανατιμήσεις (22%) και ελλείψεις (19%). Η γεωπολιτική κλιμάκωση και η αύξηση στις τιμές καυσίμων ανησυχούν αντίστοιχα το 16% και το 14%.
Η καταναλωτική συμπεριφορά περνά από τέσσερα στάδια: σοκ, συνειδητοποίηση, προσαρμογή και επανεκκίνηση
Από το σοκ στη γεωπολιτική ανησυχία και στα σούπερ μάρκετ
Η σύγκριση με τις μετρήσεις του Φεβρουαρίου δείχνει ξεκάθαρη μετατόπιση. Προ κρίσης, οι καταναλωτές ανησυχούσαν κυρίως για την καθημερινή οικονομική πίεση: τιμές τροφίμων (45%), λογαριασμούς ενέργειας (21%) και κάλυψη βασικών αναγκών (17%). Σήμερα, η ανησυχία επεκτείνεται και στην αβεβαιότητα της αγοράς συνολικά, με φόβους για ελλείψεις και διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Όπως ανέφερε η Ντορίνα Φυντάνη, Strategic Analytics and Insights Market Leader της NielsenIQ για Ελλάδα και Βουλγαρία, η καταναλωτική συμπεριφορά περνά από τέσσερα στάδια: σοκ, συνειδητοποίηση, προσαρμογή και επανεκκίνηση. Αυτή τη στιγμή η αγορά φαίνεται να βρίσκεται ακόμη στο πρώτο στάδιο, με αντιδράσεις άμεσες και έντονες.
Πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα και κυνήγι προσφορών
Το οικονομικό περιβάλλον παραμένει απαιτητικό. Το 57% των νοικοκυριών δηλώνει ότι το εισόδημά του φτάνει μόνο για τις βασικές ανάγκες, ενώ μόλις το 13% βλέπει βελτίωση στην οικονομική του κατάσταση. Παρά την αυξημένη πίεση, οι καταναλωτές δείχνουν να προσαρμόζονται: περίπου το 68% παρακολουθεί στενά τις τιμές των προϊόντων και το 76% αναζητά ενεργά προσφορές, φυλλάδια και κουπόνια. Σχεδόν 8 στους 10 δηλώνουν ότι καταβάλλουν συστηματική προσπάθεια για να αγοράζουν στη χαμηλότερη τιμή, ενώ ένας στους δύο κινείται με αυστηρό προϋπολογισμό για τα βασικά είδη.
Οι καταναλωτές προσαρμόζονται, μαθαίνουν να κυνηγούν προσφορές και να διαχειρίζονται αυστηρά τον προϋπολογισμό τους
Ίδιοι όγκοι, αλλά τιμές στο +30% σε 20 χρόνια
Η συμπεριφορά αυτή συνδέεται άμεσα με την πορεία των τιμών στα σούπερ μάρκετ. Η έρευνα της NielsenIQ για τα FMCG 2006–2025 δείχνει ότι οι όγκοι πωλήσεων παρέμειναν σχεδόν σταθεροί, ενώ η μέση τιμή αυξήθηκε κατά 30%. Η αγορά, λοιπόν, διατηρεί τον ίδιο όγκο κατανάλωσης, αλλά η αξία της ενισχύεται κυρίως μέσω των ανατιμήσεων, μέσα σε μια 20ετία που σημαδεύτηκε από κρίσεις, πανδημίες και πληθωριστικές πιέσεις.
Η αγορά των σούπερ μάρκετ παραμένει σταθερή σε όγκο, αλλά η αξία της μετατοπίζεται συνεχώς προς τα πάνω. Οι καταναλωτές προσαρμόζονται, μαθαίνουν να κυνηγούν προσφορές και να διαχειρίζονται αυστηρά τον προϋπολογισμό τους – και η κρίση στη Μέση Ανατολή έρχεται να επιταχύνει αυτή τη δυναμική.
ot.gr
