
Tον δρόμο για φιλόδοξα επενδυτικά σχέδια, άνω του 1,5 δισ. ευρώ, σε κομβικά ελληνικά λιμάνια της χώρας ανοίγει η έγκριση που δόθηκε πρόσφατα από το Συμβούλιο της Επικρατείας για την υλοποίηση του master plan στο λιμάνι της Πάτρας.
Παρά τις μεγάλες καθυστερήσεις που έχουν ήδη σημειωθεί σε επενδυτικά σχέδια πολλών εκατομμυρίων ευρώ, σειρά έχουν το λιμάνι της Ελευσίνας, με στόχο να αποτελέσει το αντίβαρο του Πειραιά, και ο λιμένας Βόλου. Για το τρίτο μεγαλύτερο εμπορικό λιμάνι της χώρας βρίσκεται σε εξέλιξη σύγχρονο business plan, λεπτομέρειες του οποίου αναμένεται να δημοσιοποιηθούν το προσεχές διάστημα.
Παράλληλα, μέσω διαγωνισμών τα λιμάνια Αλεξανδρούπολης και Καβάλας, σε συνεργασία με τον Οργανισμό Λιμένα Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ), ετοιμάζονται να αναβαθμίσουν τον ρόλο και τη θέση της βόρειας Ελλάδας στον χάρτη των λιμένων. Την ίδια στιγμή, σημαντικές εξελίξεις αναμένονται εντός του 2026 τόσο για το λιμάνι στο Κατάκολο, που μετατρέπεται σε επενδυτικό κόμβο της δυτικής Ελλάδας, όσο και για τα λιμάνια Ραφήνας και Λαυρίου, δύο από τα επτά που διαχειρίζεται το Υπερταμείο μέσω του ΤΑΙΠΕΔ.
Παράλληλα, η Μονάδα Στρατηγικών Συμβάσεων (PPF) του Υπερταμείου σχεδιάζει την αναβάθμιση 21 λιμενικών υποδομών στην ελληνική επικράτεια που αφορούν την Περιφέρεια Κρήτης, το Βόρειο Αιγαίο, την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη.
Σε αυτό το περιβάλλον, έρχεται να προστεθεί και ο κομβικός ρόλος του Πειραιά, για τον λιμένα του οποίου εκκρεμούν ακόμη υποχρεωτικές επενδύσεις από την Cosco Shipping, τον βασικό μέτοχο και ιδιοκτήτη του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς (ΟΛΠ).
Σημειώνεται ότι οι επενδύσεις στα ελληνικά λιμάνια δίνουν έμφαση στον πράσινο ενεργειακό μετασχηματισμό, στον εκσυγχρονισμό υποδομών και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας έως το 2030.

Πάτρα
Σε νέα εποχή εισέρχεται το λιμάνι της Πάτρας μετά την έγκριση του master plan από το Συμβούλιο της Επικρατείας, καθώς ανοίγει πλέον ο δρόμος για επενδύσεις που αγγίζουν τρεις βασικούς άξονες, τις μεταφορές, την ενέργεια και τον τουρισμό. Παράλληλα με έργα που αφορούν την ακτοπλοΐα, τις εμπορευματικές μεταφορές και τις πράσινες παρεμβάσεις, ιδιαίτερη σημασία αποκτά το σκέλος του θαλάσσιου τουρισμού, καθώς το master plan προβλέπει ενίσχυση της κρουαζιέρας και δημιουργία υποδομών ώστε να ενταχθεί η Πάτρα πιο δυναμικά στον τουριστικό χάρτη της Μεσογείου.
Στο πλαίσιο αυτό, ξεχωρίζει η κατασκευή της νέας Patradise Yacht Marina, η οποία θα διαθέτει 212 θέσεις ελλιμενισμού. Η Πάτρα διαθέτει διαχρονικά ένα λιμάνι με στρατηγική γεωγραφική θέση λόγω της σύνδεσής του με την Ιταλία, της λειτουργίας του ως πύλης προς τη δυτική Ευρώπη και της δυνατότητας να υποστηρίξει εμπορευματική και επιβατική κίνηση σε μεγάλο εύρος. Το master plan φιλοδοξεί να μετατρέψει αυτά τα χαρακτηριστικά σε συγκεκριμένη αναπτυξιακή δυναμική, με έργα που ανοίγουν νέες θέσεις εργασίας, δημιουργούν επενδυτικό αποτύπωμα και κινητοποιούν έντονη οικονομική δραστηριότητα.
Βόλος
Την ίδια στιγμή νέο master plan για το λιμάνι Βόλου συντάσσουν το ελληνικό Δημόσιο και το Υπερταμείο, εκτιμώντας ότι τα προσχέδια θα δοθούν στη δημοσιότητα τις προσεχείς ημέρες και το πλήρες σχέδιο την ερχόμενη άνοιξη. Στόχο αποτελεί η αξιοποίηση δεσμευμένων κεφαλαίων για ανανέωση του εξοπλισμού, με σκοπό την εύρυθμη λειτουργία του. Βάσει του νέου master plan, το επενδυτικό σχέδιο για το λιμάνι του Βόλου στοχεύει στην αναβάθμιση των υποδομών του για να αποκτήσει διεθνή δυναμική, με κεντρικό πυλώνα την ενεργειακή αυτονομία, καλύπτοντας σχεδόν το 100% των αναγκών του.
Το σχέδιο περιλαμβάνει επενδύσεις που θα το καταστήσουν ένα σύγχρονο εμπορευματικό και ενεργειακό κέντρο. Μεταξύ άλλων, το επενδυτικό πρόγραμμα προβλέπει την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και συστημάτων ΑΠΕ, καθιστώντας το το πρώτο λιμάνι στην Ελλάδα με σχεδόν πλήρη ενεργειακή αυτονομία, αναβάθμιση των υποδομών για ενίσχυση της θέσης του στον εμπορικό τομέα και αξιοποίηση της στρατηγικής του θέσης, η οποία προσφέρει εύκολη πρόσβαση στο οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο. Μία ακόμη σημαντική επένδυση που προβλέπει το master plan του λιμένα Βόλου αποτελεί η δημιουργία τερματικού σταθμού υγροποιημένου φυσικού αερίου (FSRU).
Ελευσίνα
Ραγδαίες είναι οι εξελίξεις για το λιμάνι της Ελευσίνας, το οποίο, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, μπαίνει πλέον σε τροχιά ανάπτυξης με αμερικανική χρηματοδοτική στήριξη και σιδηροδρομική πρόσβαση, ώστε να αποτελέσει έναν δεύτερο μεγάλο εθνικό πόλο, ικανό να λειτουργήσει παράλληλα και σε ορισμένους τομείς ανταγωνιστικά προς το λιμάνι του Πειραιά. Το σχέδιο για το νέο λιμάνι 400 στρεμμάτων δρομολογείται με ρύθμιση που αλλάζει το καθεστώς λειτουργίας των ναυπηγείων και επιτρέπει τη δημιουργία ενός εμπορικού, ενεργειακού και διαμετακομιστικού κόμβου στρατηγικής σημασίας.
Το νέο master plan για τον λιμένα Ελευσίνας προβλέπει τη ριζική αναβάθμιση και μετατροπή του σε σύγχρονο εμπορικό (bulk & general cargo) και στρατηγικό λιμάνι, με έμφαση στη μετεγκατάσταση των δραστηριοτήτων στη Βλύχα, τη σύνδεση με οδικούς/σιδηροδρομικούς άξονες και την απόδοση του παραλιακού μετώπου στην πόλη. Το σχέδιο προβλέπει τόσο τη δημιουργία νέων υποδομών στο σιδηροδρομικό και οδικό δίκτυο για διευκόλυνση των μεταφορών, όσο και εργασίες που στοχεύουν σε περιβαλλοντική αναβάθμιση. Μεταξύ άλλων, θα δημιουργηθεί σύγχρονος τερματικός σταθμός χύδην φορτίου, ενώ προβλέπονται η ανάπλαση και η δημιουργία χώρων αναψυχής για την πόλη της Ελευσίνας. Το σχέδιο βρίσκεται σε φάση διαβούλευσης και προώθησης για έγκριση, με τη συμμετοχή του ΤΑΙΠΕΔ και της Επιτροπής Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Λιμένων (ΕΣΑΛ).

Ραφήνα
Φιλόδοξο master plan, που μεταξύ άλλων προβλέπει τη δημιουργία σταθμού απόληξης του προαστιακού σιδηροδρόμου επιφάνειας 1.500 τ.μ. και υδατοδρόμιο, συντάσσεται για τον λιμένα Ραφήνας.
Αναλυτικότερα, οι σημαντικότερες προβλέψεις του σχεδίου για τον Οργανισμό Λιμένος Ραφήνας περιλαμβάνουν την κατασκευή επιβατικού σταθμού στο κύριο μέρος του λιμένα, υποδομές που θα συμβάλουν στην αύξηση των θέσεων ελλιμενισμού για ταχύπλοα της ακτοπλοΐας, καθώς και κτιριακές εγκαταστάσεις για κλειστή στάθμευση αυτοκινήτων και εξυπηρέτηση αλιέων.
Στην περιοχή του λιμανιού που θα έχει μεικτή χρήση προτείνονται στο master plan η κατασκευή κτιρίου στέγασης της διοίκησης με χώρους καταστημάτων και αναψυκτηρίων, υπαίθριοι χώροι αναψυχής (συμπεριλαμβανομένης κολυμβητικής δεξαμενής), σταθμός φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων κ.ά. Επίσης, στον χώρο της κεντρικής πλαζ προτείνονται κτίρια για τη στέγαση χώρων αναψυχής (αναψυκτήρια, εστιατόρια κ.λπ.).
Παράγοντες της αγοράς υποστηρίζουν ότι η κομβική θέση του λιμανιού της Ραφήνας, λόγω της εγγύτητας με το Διεθνές Αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» και το κέντρο της Αθήνας, το καθιστά ιδιαίτερα ελκυστικό από πλευράς επιβατικής-τουριστικής κίνησης. Οι επενδύσεις στο λιμάνι της Ραφήνας για εκσυγχρονισμό του δεύτερου σημαντικότερου λιμένα ακτοπλοΐας, με έμφαση στη βιωσιμότητα, αποτελούν άμεση και επιτακτική ανάγκη.
Λαύριο
Η πώληση του 51% του Οργανισμού Λιμένος Λαυρίου, διαγωνιστική διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη παρά τις όποιες προσφυγές που δημιουργούν σημαντικές καθυστερήσεις, αποτελεί ένα μεγάλο στοίχημα για την αναβάθμισή του αλλά και της ευρύτερης περιοχής. Με αιχμή του δόρατος την αύξηση του κύκλου εργασιών και το έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον για την κρουαζιέρα, το Λαύριο φιλοδοξεί να μετατραπεί σε μια σύγχρονη «ανατολική πύλη» της Αττικής με ρόλο συμπληρωματικό προς τον Πειραιά και τη Ραφήνα.
Η επικείμενη αξιοποίηση του λιμένα Λαυρίου, εφόσον προχωρήσουν οι διαδικασίες, αναμένεται να δημιουργήσει νέες προοπτικές ανάπτυξης για παρεμφερείς και συμπληρωματικές προς την εμπορική χρήση δράσεις (κρουαζιέρα, μαρίνα, yachting) αλλά και «κράχτη» για επενδύσεις στην ευρύτερη περιοχή, με την ανάπτυξη εργασιών μεταξύ άλλων σε ακίνητα και τεχνολογικά hubs, ενώ καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσουν η επέκταση του προαστιακού σιδηροδρόμου προς το Λαύριο και το σχέδιο επέκτασης της Αττικής Οδού, σχέδια που παραμένουν σε εκκρεμότητα.
Κατάκολο – Καβάλα
Μετά το Λαύριο σειρά παίρνουν το λιμάνι Κατάκολου και ο Κεντρικός Λιμένας Καβάλας «Απόστολος Παύλος» (τμήμα 2). Ο διεθνής διαγωνισμός αφορά την περαιτέρω ανάπτυξη της δραστηριότητας κρουαζιέρας. Ειδικότερα, ο διαγωνισμός χωρίζεται σε δύο τμήματα. Το πρώτο αφορά την παραχώρηση του δικαιώματος χρήσης, συντήρησης, λειτουργίας και εκμετάλλευσης του λιμένα Κατάκολου και το δεύτερο την υπο-παραχώρηση του δικαιώματος χρήσης, συντήρησης, λειτουργίας και εκμετάλλευσης σε τμήμα του Κεντρικού Λιμένα Καβάλας «Απόστολος Παύλος», εντός της περιοχής αρμοδιότητας του Οργανισμού Λιμένος Καβάλας (ΟΛΚ Α.Ε.), με ελάχιστη διάρκεια τα 30 έτη.
Για το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης, η νέα προσέγγιση προβλέπει την αξιοποίησή του σε συνδυασμό με τη διασύνδεσή του με το σιδηροδρομικό και οδικό δίκτυο. Πολλά θα προχωρήσουν μετά την εκπόνηση του master plan.
Περιφερειακά
Εν τω μεταξύ, σχέδια έχουν καταρτιστεί για την ταχεία αξιοποίηση και τον εκσυγχρονισμό λιμανιών κυρίως σε μικρά και απομακρυσμένα νησιά, με έμφαση στη βελτίωση της συνδεσιμότητας, στην ενίσχυση του θαλάσσιου τουρισμού και στη στήριξη των τοπικών οικονομιών
Στο πλαίσιο αυτό δρομολογούνται παρεμβάσεις σε λιμάνια στην Περιφέρεια Κρήτης (Ρέθυμνο, Μαύρη Λιμνώνα Σφακίων, Αγία Ρούμελη Σφακίων, Παλαιοχώρα, Αγιος Νικόλαος), στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, (Σαμοθράκη), στην Περιφέρεια Αττικής (Αντικύθηρα), στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου (Αγιος Κήρυκος Ικαρίας, Εύδηλος Ικαρίας, Φούρνοι, Αγιος Ευστράτιος), στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου (Λειψοί, Κατάπολα Αμοργού, Αιγιάλη Αμοργού, Φολέγανδρος, Μεγίστη – Καστελλόριζο) και στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων (Φρίκες Ιθάκης, Πεσσάδα Κεφαλονιάς, Μαθράκι, Οθωνοί, Αγιος Στέφανος Αυλιωτών).
Τα πρώτα έργα που προγραμματίζεται να δημοπρατηθούν από τη Μονάδα Ωρίμανσης Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας (PPF) του Υπερταμείου για λογαριασμό του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ενωση και το πρόγραμμα ΕΣΠΑ «Μεταφορές 2021-2027» και αφορούν παρεμβάσεις υψηλής ωριμότητας, για τις οποίες έχουν ολοκληρωθεί οι απαραίτητες μελέτες και αδειοδοτήσεις, με στόχο την άμεση έναρξη υλοποίησης των έργων.
real.gr

