Νεοφυής εταιρεία βιοτεχνολογίας ανέθεσε σε έναν πράκτορα τεχνητής νοημοσύνης να επιλέξει γονιδιακή θεραπεία και να καθοδηγήσει τη διαδικασία έγχυσής της, σε ένα πείραμα που ολοκληρώθηκε με επιτυχία. Το πείραμα διεξήγαγε ο ιδρυτής της Exin Therapeutics, Γκάμπριελ Οκάνα Σαντέρο, αξιοποιώντας έναν αυτόνομο πράκτορα τεχνητής νοημοσύνης (AI agent), ο οποίος καθοδήγησε με επιτυχία τη διαδικασία έγχυσης στον εγκέφαλο ζωντανού ποντικού. Αν και χρειάστηκαν ορισμένα επιπλέον βήματα, το πείραμα προσφέρει μια πρώτη εικόνα για το πώς η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε στο μέλλον να συμμετέχει ενεργά στην εργαστηριακή έρευνα.
Ο Σαντέρο δημοσίευσε λεπτομέρειες για το πείραμα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και δήλωσε στο WIRED ότι ήθελε να διερευνήσει τι συμβαίνει όταν οι πράκτορες AI αποκτούν άμεση πρόσβαση στον εργαστηριακό εξοπλισμό, αντί να περιορίζονται στον σχεδιασμό πειραμάτων ή στην ανάλυση αποτελεσμάτων.
«Συνειδητοποιήσαμε ότι πρέπει να συνδέσουμε αυτούς τους πράκτορες με ένα εργαστήριο, ώστε να αξιοποιήσουμε στο έπακρο τις δυνατότητές τους», ανέφερε. Ο Σαντέρο είναι διευθύνων σύμβουλος και συνιδρυτής της Exin Therapeutics, με έδρα το Σαν Φρανσίσκο, η οποία αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη για την ανάλυση της εγκεφαλικής δραστηριότητας και την ανάπτυξη φαρμάκων για την επιληψία και τις νευροεκφυλιστικές παθήσεις.
Αναλυτικά το πείραμα
Τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης εκπαιδεύονται κυρίως σε δημοσιευμένη επιστημονική βιβλιογραφία. Αυτό σημαίνει ότι ενδέχεται να μην έχουν πρόσβαση σε σημαντικές πληροφορίες σχετικά με την ίδια την ερευνητική διαδικασία, όπως αποτυχημένα πειράματα, απρόσμενες παρατηρήσεις και αποφάσεις που λαμβάνουν οι επιστήμονες σε πραγματικό χρόνο. Η ενσωμάτωση μοντέλων AI σε πειράματα στον πραγματικό κόσμο μπορεί να τα καταστήσει πιο αξιόπιστα, εκτιμά ο Σαντέρο.
Για τον λόγο αυτό, η ομάδα του αποφάσισε να συνδέσει έναν πράκτορα AI με μια ειδικά κατασκευασμένη χειρουργική διάταξη, η οποία χρησιμοποιείται για την πραγματοποίηση εγκεφαλικών εγχύσεων σε ποντίκια. Ο εξοπλισμός περιλάμβανε μια μηχανοκίνητη συσκευή για την ακινητοποίηση του ζώου, καθώς και μια κάμερα που επέτρεπε στον πράκτορα τεχνητής νοημοσύνης να παρακολουθεί τη διαδικασία, να μετακινεί τη βελόνα έγχυσης και να ελέγχει τη χορήγηση μιας ουσίας. Στο συγκεκριμένο πείραμα, η ομάδα δοκίμαζε μια γονιδιακή θεραπεία, προκειμένου να διαπιστώσει εάν μπορούσε να μειώσει τις επιληπτικές κρίσεις σε ένα ποντίκι με επιληψία.
Οι ερευνητές ζήτησαν από το μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης να επιλέξει μια θεραπεία ανάμεσα σε 19 διαθέσιμες επιλογές, οι οποίες περιλαμβάνονταν σε ένα υπολογιστικό φύλλο. Αρχικά, ένας κτηνίατρος-χειρουργός πραγματοποίησε κρανιοτομή στο ποντίκι, ενώ ο πράκτορας AI παρακολουθούσε τη διαδικασία. Στη συνέχεια, ο πράκτορας ΑΙ επέλεξε τη θεραπεία, την περιοχή του εγκεφάλου και τις συντεταγμένες της έγχυσης, προτού αναλάβει τον έλεγχο των ρομποτικών βραχιόνων, της βελόνας και όλων των παραμέτρων της διαδικασίας, όπως η δοσολογία και η ταχύτητα χορήγησης.
Αρχικά, η ομάδα δοκίμασε το μοντέλο Claude Opus 5.5 της Anthropic. Ωστόσο, το μοντέλο αρνήθηκε να καθοδηγήσει τη βελόνα μέσα στον εγκέφαλο του ποντικιού, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ενδέχεται να διακόψει τη διαδικασία στη μέση της επέμβασης, κάτι που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο το ζώο.
«Είχε ολοκληρώσει τον πειραματικό σχεδιασμό, αλλά όταν έφτασε η στιγμή της έγχυσης, είπε: “Κάτι στην έξοδο των αποτελεσμάτων μου υποδεικνύει ότι δεν πρέπει να το κάνω αυτό”», ανέφερε ο Σαντέρο, περιγράφοντας την αντίδραση του πράκτορα AI ως ενδιαφέρουσα».
Η ομάδα αποφάσισε τότε να χρησιμοποιήσει το Claude Sonnet 5, το οποίο συμφώνησε να προχωρήσει. Σύμφωνα με την Anthropic, το Opus είναι ένα μοντέλο που ειδικεύεται στη σύνθετη συλλογιστική και στην επίλυση προβλημάτων πολλαπλών σταδίων, ενώ το Sonnet είναι περισσότερο προσανατολισμένο σε καθημερινές εργασίες- αν και δύσκολα θα μπορούσε κανείς να χαρακτηρίσει μια εγκεφαλική επέμβαση σε ποντίκι συνηθισμένη εργασία.
Οι δικλίδες ασφαλείας και τα τεχνικά εμπόδια κατά τη διαδικασία
Η διαδικασία της εγκεφαλικής έγχυσης δεν εξελίχθηκε, πάντως, χωρίς προβλήματα. Οι ερευνητές είχαν ενσωματώσει στη διαδικασία συγκεκριμένες δικλίδες ασφαλείας. Μεταξύ αυτών ήταν η υποχρέωση του AI agent να υποβάλει το σχέδιο έγχυσης προς έγκριση από άνθρωπο, καθώς και η πρόβλεψη ενός κουμπιού έκτακτης ανάγκης, μέσω του οποίου θα μπορούσε να διακοπεί άμεσα η λειτουργία των κινητήρων της συσκευής. Επιπλέον, περιόρισαν την πρόσβαση του πράκτορα στον υποκείμενο κώδικα του εξοπλισμού, ώστε να μην μπορεί να τροποποιήσει τους ίδιους τους κανόνες λειτουργίας του.
Ωστόσο, ένα τεχνικό σφάλμα διατάραξε το σύστημα συντεταγμένων του εξοπλισμού. Παρότι ο πράκτορας AI αναγνώρισε σωστά ότι η υπολογισμένη θέση της έγχυσης ήταν λανθασμένη, αρνήθηκε να τροποποιήσει τον κώδικα για να διορθώσει το πρόβλημα, καθώς οι οδηγίες που είχε λάβει απαγόρευαν ρητά μια τέτοια ενέργεια. Η ομάδα έλυσε το πρόβλημα χρησιμοποιώντας έναν άλλον πράκτορα AI, βασισμένο στο μοντέλο Opus 5, προκειμένου να πραγματοποιήσει τις απαραίτητες αλλαγές στον κώδικα. Ωστόσο, δεν ενημέρωσε τον δεύτερο πράκτορα ότι βρισκόταν σε εξέλιξη επέμβαση σε ζωντανό ζώο.
Η επικοινωνία μεταξύ των δύο πρακτόρων και της ερευνητικής ομάδας καθυστέρησε τη διαδικασία, σύμφωνα με τον Σαντέρο. Μια τυπική εγκεφαλική έγχυση αυτού του είδους διαρκεί περίπου 45 λεπτά, ενώ το συγκεκριμένο πείραμα ξεπέρασε ελαφρώς τη μία ώρα. Οι ερευνητές περιμένουν πλέον να δράσει η θεραπεία, προτού αξιολογήσουν την επίδρασή της στις επιληπτικές κρίσεις.
Τα επόμενα βήματα
Παρά τις τεχνικές δυσκολίες, ο Σαντέρο και η ομάδα του έμειναν ικανοποιημένοι από την απόδοση του πράκτορα AI. Στη συνέχεια σκοπεύουν να δοκιμάσουν το Grok και άλλα μοντέλα, προκειμένου να διαπιστώσουν εάν κάποιο αποδίδει καλύτερα. Η εταιρεία πειραματίζεται επίσης με τη χρήση πρακτόρων AI για τον έλεγχο της διαδικασίας της κρανιοτομής- μια σαφώς πιο σύνθετη εργασία- ωστόσο θέλει να διασφαλίσει πλήρως την ασφάλειά της προτού προχωρήσει σε επεμβάσεις σε ζωντανά ζώα.
«Ένα λάθος σε αυτό το στάδιο θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή βλάβη στο ποντίκι», σημείωσε.
Ο Σαντέρο εκτιμά ότι στο μέλλον οι πράκτορες AI θα συνεργάζονται όλο και περισσότερο με τους επιστήμονες, αποκτώντας άμεση πρόσβαση στον εργαστηριακό εξοπλισμό. Προς το παρόν, ωστόσο, υπογραμμίζει ότι η ανθρώπινη επίβλεψη παραμένει καθοριστικής σημασίας, ιδιαίτερα όταν τα πειράματα περιλαμβάνουν ζωντανά ζώα. Όπως επισημαίνει, είναι ακόμη πολύ νωρίς για να δοθεί σε έναν πράκτορα AI η δυνατότητα να επέμβει σε ανθρώπινο εγκέφαλο. Όσο για το ποντίκι, αναρρώνει καλά, είπε.
Πηγή: WIRED
www.ertnews.gr
