Η πρόσφατη ανάπτυξη του διαδικτυακού τζόγου τα τελευταία χρόνια είναι σημαντική. Στην Ελλάδα, το GGR του διαδικτυακού τζόγου για το 2020 ανήλθε σε €540 εκατομμύρια, από €437 εκατομμύρια το 2019. Το 2021, ο διαδικτυακός τζόγος αντιπροσώπευε περίπου το 36% της συνολικής δραστηριότητας τυχερών παιχνιδιών στη χώρα. Η ταχεία ανάπτυξη της αγοράς δημιούργησε ένα σαφές ρυθμιστικό ζήτημα, καθώς η ίδια ψηφιακή αγορά καλύπτει προϊόντα που λειτουργούν με διαφορετικό τρόπο. Γι’ αυτό η αδειοδότηση χωρίζεται σε δύο κατηγορίες: η Άδεια Τύπου 1 καλύπτει το online στοίχημα, ενώ η Άδεια Τύπου 2 καλύπτει τα παιχνίδια καζίνο και το πόκερ. Στο αθλητικό στοίχημα, τα αποτελέσματα εξαρτώνται από εξωτερικά γεγονότα και οι αποδόσεις διαμορφώνονται σε πραγματικό χρόνο, ενώ τα παιχνίδια καζίνο βασίζονται σε γεννήτριες τυχαίων αριθμών και παράγουν αποτελέσματα ανεξάρτητα από εξωτερικά γεγονότα. Η διαφορά αυτή απαιτεί διαφορετικές διαδικασίες επαλήθευσης των συστημάτων, διαφορετικούς κανόνες για την παρουσίαση πληροφοριών στον παίκτη και διαφορετικές υποχρεώσεις αναφοράς. Η Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (ΕΕΕΠ) είναι η αρμόδια ρυθμιστική αρχή. Για έναν πάροχο που θέλει να δραστηριοποιηθεί στην αγορά online καζίνο της Ελλάδας, η Άδεια Τύπου 2 αποτελεί τη νομική προϋπόθεση πρόσβασης σε αυτό το τμήμα και προϋποθέτει επαρκείς οικονομικούς πόρους, αποτελεσματικούς μηχανισμούς υπεύθυνου παιχνιδιού και πιστοποιημένο λογισμικό.
Η διάκριση μεταξύ των δύο αδειών έχει πρακτικές επιπτώσεις πέρα από την ταξινόμηση. Η ΕΕΕΠ αξιολογεί κάθε κατηγορία χωριστά με βάση τους κινδύνους που συνδέονται με αυτή. Αν εφαρμοζόταν ένα ενιαίο πλαίσιο, θα χάνονταν ουσιαστικές ιδιαιτερότητες των διαφορετικών κατηγοριών προϊόντων. Έτσι, οι συμμετέχοντες στην αγορά μπορούν να γνωρίζουν εκ των προτέρων ποια άδεια χρειάζονται, ποιες υποχρεώσεις τη συνοδεύουν και πώς αξιολογείται η συμμόρφωσή τους.
Μία αγορά, δύο κατηγορίες
Η δημιουργία δύο διακριτών καθεστώτων αδειοδότησης απαντά στην παρουσία δύο διακριτών προϊόντων.
Η Άδεια Τύπου 1 χορηγείται για διαδικτυακά παιχνίδια στοιχήματος, όπου ο παίκτης προβλέπει το αποτέλεσμα αθλητικού ή άλλου γεγονότος και τοποθετεί στοίχημα. Η Άδεια Τύπου 2 καλύπτει παιχνίδια καζίνο και πόκερ σε όλες τις παραλλαγές τους.
Ένα ενδιαφερόμενο μέρος μπορεί να υποβάλει αίτηση για άδεια Τύπου 1 ή Τύπου 2 ή και για τις δύο, ανάλογα με τα παιχνίδια ή τις υπηρεσίες που προσφέρει, εφόσον πληροί τις νόμιμες προϋποθέσεις.
Άδεια Τύπου 2 και Διαδικτυακά Καζίνο
Η Άδεια Τύπου 2 αφορά τα Διαδικτυακά Καζίνο. Το στοίχημα δεν καλύπτεται από αυτήν. Οι κουλοχέρηδες, τα άλλα παιχνίδια καζίνο και όλες οι παραλλαγές του πόκερ εντάσσονται σε αυτή την κατηγορία. Τα παιχνίδια που προσφέρονται με Άδεια Τύπου 2 περνούν από έλεγχο και πιστοποίηση πριν διατεθούν στους παίκτες, ενώ οι γεννήτριες τυχαίων αριθμών εξετάζονται από ανεξάρτητα εργαστήρια. Οι πάροχοι λογισμικού οφείλουν επίσης να διαθέτουν τη δική τους άδεια κατασκευαστή από την ΕΕΕΠ. Έτσι δημιουργείται μια διαδικασία επαλήθευσης σε πολλά επίπεδα. Όταν ένας παίκτης περιηγείται στην ενότητα Elabet προσφορα του ιστοτόπου, ο κατάλογος βασίζεται σε αυτή την αλυσίδα πιστοποίησης. Οι άδειες χορηγούνται σε φορείς που πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις και ισχύουν για επτά χρόνια, ενώ οι φορείς υπόκεινται σε φόρο 35% επί του GGR βάσει της νομοθεσίας της χώρας.
Τα Διαδικτυακά Καζίνο στην Ελλάδα καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα παιχνιδιών. Οι κουλοχέρηδες αποτελούν το μεγαλύτερο τμήμα της προσφοράς, με μέγιστο στοίχημα €2 ανά γύρο και ελάχιστο χρόνο περιστροφής τρία δευτερόλεπτα. Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται τα παιχνίδια τραπεζιού, το Live Καζίνο με πραγματικούς ντίλερ και όλες οι μορφές πόκερ.
Οι νομοθετικές διατάξεις που αφορούν τα διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια στην Ελλάδα
Το νομοθετικό υπόβαθρο της αγοράς online τυχερών παιχνιδιών στην Ελλάδα έχει δύο βασικούς πυλώνες.
Ο πρώτος πυλώνας είναι ο νόμος που εγκρίθηκε από το Κοινοβούλιο της Ελλάδας στις 22 Αυγούστου 2011 και θεμελίωσε το βασικό ρυθμιστικό πλαίσιο για τα τυχερά παιχνίδια στη χώρα. Με τον ίδιο νόμο συγκροτήθηκε η αρμόδια ρυθμιστική αρχή που ανέλαβε την εποπτεία και τον έλεγχο του κλάδου. Τον Φεβρουάριο του 2012, ο νόμος την κατέστησε ανεξάρτητη διοικητική αρχή με πλήρη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια.
Ο δεύτερος πυλώνας είναι ο νόμος που τροποποίησε τον προηγούμενο ειδικά για το online τζόγο. Με αυτόν διαμορφώθηκε το σημερινό καθεστώς αδειοδότησης για το online στοίχημα και τα άλλα online παιχνίδια τύχης, αποσαφηνίστηκε η νομική θέση του ψηφιακού τζόγου και δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις για μια ρυθμιζόμενη αγορά. Οι πρώτες πραγματικές άδειες εκδόθηκαν από τον Σεπτέμβριο του 2020 έως το 2021.
Το κόστος αίτησης για άδεια Τύπου 1 ή Τύπου 2 είναι €10.000.
Πιστοποίηση στην πράξη
Για τη λήψη άδειας Τύπου 1 ή Τύπου 2, ο αιτών πρέπει να αποδεικνύει στην Αρχή ότι διαθέτει τα αναγκαία συστήματα και διαδικασίες για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις της.
Το σύστημα διαχείρισης παιχνιδιών και τα μέσα απομακρυσμένου παιχνιδιού πρέπει να πιστοποιούνται. Οι γεννήτριες τυχαίων αριθμών που χρησιμοποιούνται σε παιχνίδια τύχης, όπως κουλοχέρηδες, ρουλέτα και μπλάκτζακ, υποβάλλονται σε ελέγχους από ανεξάρτητα εργαστήρια. Μεταξύ των γνωστότερων φορέων είναι οι eCOGRA, iTech Labs και GLI. Τα αποτελέσματα των ελέγχων υποβάλλονται στην αρμόδια ρυθμιστική αρχή. Κάθε πάροχος λογισμικού που συνεργάζεται με αδειοδοτημένο φορέα οφείλει επίσης να διαθέτει άδεια κατασκευαστή στο πλαίσιο του ρυθμιστικού συστήματος της χώρας. Οι έλεγχοι επαναλαμβάνονται περιοδικά, ιδίως όταν προστίθενται νέοι τίτλοι ή αλλάζει ο υπάρχων κώδικας λογισμικού. Για τον λόγο αυτό, οι πάροχοι πρέπει να διαχειρίζονται αυστηρά τις διαφορετικές εκδόσεις και να διατηρούν πλήρη τεκμηρίωση των αλλαγών, ώστε να αποδεικνύουν στην αρμόδια αρχή ότι η ακεραιότητα του παιχνιδιού παραμένει αδιάλειπτη σε κάθε στάδιο του κύκλου ζωής του προϊόντος.
Από οργανωτική άποψη, ο νόμος επεκτείνει τις απαιτήσεις καταλληλότητας των οντοτήτων. Αυτό ισχύει για τους διευθυντές, εταίρους και μετόχους των οντοτήτων, καθώς και για τους κατασκευαστές και εισαγωγείς εξοπλισμού παιγνίων και προμηθευτές υπηρεσιών παιγνίων. Επιπλέον, εφαρμόζεται σε παρόχους διαφημιστικών υπηρεσιών. Ο στόχος αυτών των επεκτεταμένων απαιτήσεων είναι να εξασφαλιστεί η ακεραιότητα του συστήματος παιγνίων σε κάθε σημείο της αλυσίδας αξίας.
Μετά την έκδοση άδειας παιγνίων
Από τη στιγμή που χορηγείται μια άδεια, ο φορέας πρέπει να συμμορφώνεται με ένα ευρύ φάσμα όρων και απαιτήσεων που προβλέπονται από τους νόμους, τους κανονισμούς και τα διοικητικά διατάγματα.
Μεταξύ άλλων, ο φορέας πρέπει να υποβάλλει τακτικές αναφορές στην εποπτική αρχή. Οι αναφορές περιλαμβάνουν στοιχεία δραστηριότητας, οικονομικά δεδομένα και πληροφορίες για τη λειτουργία των συστημάτων. Ο φορέας πρέπει επίσης να υποβληθεί σε νέα αξιολόγηση καταλληλότητας, εάν υπάρξει αλλαγή στην ιδιοκτησία ή στο βασικό προσωπικό του. Η διαρκής συμμόρφωση των συστημάτων παιγνίων και στοιχημάτων παρακολουθείται και αξιολογείται.
Στο επίπεδο της προστασίας του παίκτη, το πλαίσιο προβλέπει μητρώο αυτοαποκλεισμού (ΕΜΑΕ). Ο παίκτης μπορεί να υποβάλει αίτημα είτε μέσω της πλατφόρμας ενός αδειοδοτημένου καζίνο είτε μέσω της κεντρικής διαδικτυακής πύλης του ρυθμιστικού πλαισίου της χώρας. Μετά την καταχώριση στο ΕΜΑΕ, ο αποκλεισμός ισχύει σε όλα τα αδειοδοτημένα Διαδικτυακά Καζίνο που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα.
Οι κανόνες διαφήμισης αποτελούν επίσης μέρος των συνεχών υποχρεώσεων. Κάθε διαφήμιση αναφέρει υποχρεωτικά την αρμόδια ρυθμιστική αρχή και τη νόμιμη ηλικία συμμετοχής, που στην Ελλάδα ορίζεται στα 21 έτη.
ΕΕΕΠ στην πράξη
ανεξάρτητη διοικητική αρχή, η ρυθμιστική αρχή της αδειοδοτημένης αγοράς στην Ελλάδα έχει την εξουσία να λαμβάνει αποφάσεις που αφορούν την είσοδο στην αγορά και τη λειτουργία. Κάθε απόφαση εξετάζεται βάσει των αντίστοιχων νομικών απαιτήσεων και των προδιαγραφών των συστημάτων, ώστε να διασφαλίζονται η διαφάνεια και η αξιοπιστία του αδειοδοτημένου πλαισίου.
Αρκετά εργαλεία εποπτείας και διερεύνησης είναι στη διάθεση της αρμόδιας αρχής. Το αδειοδοτημένο σύστημα της χώρας επιτρέπει τη λειτουργία μόνο σε οντότητες που έχουν λάβει την απαιτούμενη έγκριση. Οι πάροχοι υπηρεσιών διαδικτύου και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα συνεργάζονται για τη διατήρηση της ακεραιότητας του αδειοδοτημένου περιβάλλοντος. Με αυτόν τον τρόπο, οι παίκτες επωφελούνται από μια αγορά όπου οι αδειοδοτημένοι φορείς λειτουργούν μέσα σε σαφώς καθορισμένο πλαίσιο.
Οι αδειοδοτημένες οντότητες υπόκεινται σε συνεχή επιτήρηση και η διπλή δομή αδειοδότησης διευκολύνει αυτή τη διαδικασία. Η ταξινόμηση των προϊόντων σε διαφορετικές κατηγορίες χρησιμοποιείται ως εργαλείο επιτήρησης, ενώ οι άδειες που αντιστοιχούν σε κάθε κατηγορία εκδίδονται και εξετάζονται χωριστά. Η διάκριση δεν αποτελεί απλή κατηγοριοποίηση, αλλά μέσο δομημένης και αξιόπιστης εποπτείας.
Τι επιτυγχάνει το διπλό σύστημα
Όλα τα εμπλεκόμενα μέρη επωφελούνται από ένα αποτελεσματικό σύστημα αδειοδότησης. Αρχικά, οι οντότητες μπορούν να εντοπίσουν τα διάφορα στοιχεία του συστήματος. Για παράδειγμα, μια άδεια μπορεί να ορίζει κατηγορίες προϊόντων με βάση συγκεκριμένες προδιαγραφές λειτουργίας. Το σύστημα ορίζει το πεδίο εφαρμογής της ρύθμισης. Διαθέτοντας δύο τύπους αδειών, μια οντότητα έχει τη δυνατότητα να προσφέρει νομίμως το πλήρες φάσμα υπηρεσιών online τυχερών παιχνιδιών.
Τα συμφέροντα του τελικού χρήστη, σε αυτή την περίπτωση των παικτών, προστατεύονται επίσης. Τα παιχνίδια πιστοποιούνται πριν από την εμπορική τους κυκλοφορία και γίνονται διαθέσιμα στους παίκτες. Επιπλέον, οι πάροχοι λογισμικού είναι επίσης αδειοδοτημένοι. Επομένως, οι παίκτες μπορούν να έχουν τη βεβαιότητα ότι τα παιχνίδια που παίζουν έχουν αξιολογηθεί από τρίτους.
Η αγορά τυχερών παιχνιδιών στην Ελλάδα επιδιώκει να διατηρεί ένα ρυθμιζόμενο περιβάλλον που προστατεύει τα συμφέροντα των παικτών. Η δομή των δύο αδειών βοηθά να διατηρείται η συνοχή αυτού του πλαισίου καθώς το ψηφιακό περιβάλλον εξελίσσεται.
